X
تبلیغات
شب چراغ
 

           آن روز که آفرید تورا صورت آفرین    

از آفرینش تو به خود گفت آفرین

      صورت نیافریده چنین صورت آفرین

       برصورت آفرین چنین صورت آفرین

 

 

آزمون برخط (آنلاین) ادبیات فارسی ویژه  دانش آموزان

 



تاريخ : شنبه بیست و پنجم آبان 1392 | 11:54 | نویسنده : غلامحسین منافی-سرگروه ادبیات فارسی استان |

ردیف

سوالات

بارم

 

 

 

1

صحیح یا غلط بودن عبارات زیر را مشخص کنید.

 


الف- غریب به معنای {نزدیک }وقریب به معنای {دور از وطن }می باشد.             ص                      غ

 

ب- (از این ستاره تا آن ستاره ) اثر قیصر امین پور است .                                    ص                      غ

 

 

 

 

1

 

 

 

 

2

جاهای خالی را پر کنید.

 

الف- به بیت اول شعر ............ می گویند.

 

ب- اصل کتاب کلیله ودمنه ...........می باشد.

 

ج- تعداد ابیات غزل از قصیده ........... است.

 

 

 

 

 

3

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

3

پاسخ صحیح را انتخاب کنید .( هر سوال 25/1 نمره )

 

الف- شاه نامه ی فردوسی دارای چه نوع قالبی است ؟

1- غزل                2- قصیده                    3- مثنوی                 4- رباعی

 

ب-کدام یک هم خانواده { علیم } نیست ؟

1- عالم                 2-عامل                      3- علامه                  4- علوم

 

ج- نصیحت الملوک اثر کدام دانش مند است ؟

 

1- فارابی              2- مجد خوافی             3- محمد غزالی               4- خواجه نظام الملک

 

د- مثنوی دوم مولوی چه نام داشته و تعداد ابیات آن چقدر است ؟

 

1- خسرو وشیرین – 6500بیت                                 2-هفت پیکر – 55136بیت

 

3-اسکندر نامه- 10500بیت                                     4-لیلی ومجنون - 4700

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

5

 

 

 

 

 

4

-به سوالات زیر پاسخ کوتاه دهید.

 

1- جایگاه درست اجزای سخن به ما چه کمکی میکند ؟

 

 

 

2- سه مجموعه سلمان هراتی را بنویسید ؟

 

 

 

 

 

 

 

2

 

                                                          

 

                                            به سوالات زیر پاسخ تشریحی دهید

 

 

 

 

 

 

 

 

 

5

 

1- مونولوگ را تعریف کنید ؟

 

 

 

2- تفاوت تضمین وتلمیح را بنویسید ؟

 

 

 

 

3-مواعظ یا شعر های حکمی را تو ضیح دهید؟

 

 

 

 

4- در برگه یا فیش چه مطالبی یادداشت میشود ؟

 

 

 

5- زنجیره ی معنایی یعنی چه ؟

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

5

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

6

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

شعر های زیر را به نثر ساده برگردانید

 

الف ) کوه ودریا ودرختان همه در تسبیح اند                 نه همه مستمعی فهم کند این اسرار

 

 

 

 

 

 

 

 

ب) آینه چون نقش تو بنمود راست                            خود شکن آینه شکستن خطاست

 

 

 

 

 

 

                                                                                                         موفق باشید .طراح : سینا فیضی

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

4

 



تاريخ : پنجشنبه هفتم آذر 1392 | 8:35 | نویسنده : غلامحسین منافی-سرگروه ادبیات فارسی استان |

نام و نام خانوادگی:.......................

کلاس:..........

سازمان ملی پرورش استعداد های درخشان

مرکز آموزشی راهنمایی شهید بهشتی اردبیل

 

 

پایه: سال سوم راهنمایی

 ماده امتحانی:ادبیات -درس های 1تا11

 مدت امتحان        60دقیقه

  تاریخ امتحان:             /     /

ردیف

بزرگترین اقیانوس آرام است پس آرام باش تا بزر گترین باشی

1

بارم

1

صحیح . غلط

 

الف)نقد ادبی یعنی بررسی میزان درستی یا نادرستی هر چیزی.                                                                                                   صحیح        غلط

ب)کتاب "چهار مقاله" اثر (نظامی عروضی) است.                                                                                                                   صحیح           غلط

 

25/0

25/0

2

جاهای خالی را پر کنید

الف).........اولین قالب شعری ایرانیان بود که به تقلید از...........وارد ایران شد.

ب)برای نوشتن شعر های  طولانی از قالب شعری...........استفاده می شود که نمونه ای از آن...........می باشد

 

25/0

25/0

3

گزینه های درست را مشخص کنید

الف) کدام بیت زیر با"قطره قطره جمع گردد وانگهی دریا شود"ارتباط دارد؟

1.غنیمت شمر،جز حقیقت مجوی                            که باری است فرصت،دگر باره نیست

2.هی دانه و خوشه خروار شد                                                                     زآغاز هر خوشه خروار نیست

4.در کار گه کوزه گری رفتم دوش                                                                                 دیدم دو هزار کوزه گویای خموش

3.عقل حیران شود ازخوشه ی زرّین عنب                                           فهم عاجز شود از حقه ی یاقوت انار

 

5/0

 

نام و نام خانوادگی:.......................

کلاس:..........

سازمان ملی پرورش استعداد های درخشان

مرکز آموزشی راهنمایی شهید بهشتی اردبیل

 

 

پایه: سال سوم راهنمایی

 ماده امتحانی:ادبیات -درس های 1تا11

 مدت امتحان        60دقیقه

  تاریخ امتحان:             /     /

ردیف

بزرگترین اقیانوس آرام است پس آرام باش تا بزر گترین باشی

2

بارم

 3

ادامه

ب)ابو منصور هروی درچه قر نی رندگی می کرد؟

1.قرن6                                                                     2.قرن5                                                         3.قرن4                                                           قرن5و6

ج)عبارت روبرو از چند جمله تشکیل شده است؟                                                            "ملکا ذکر تو گویم که تو پاکی و خدایی                 نروم جز به همان ره که توام راه نمایی"

1. 6جمله                                                         2. 3جمله                                               3. 4جمله                                                       4. 7جمله

 

5/0

 

5/0

4

معنی واژه هارا بنویسید

آبشخور:                     عیش:                            توبره:                             انحطاط:                          مقهور:                             ملّاحان:                      بالش:                       وهله:

2

5

عبارت های زیر را تعریف کنید

مونولوگ:                                                                                                                                                تضمین:

حاجب:

مطلع :                                                                                                                                                    مصرع:

5/2

6

تضمین و تلمیح چه فرقی باهم دارند؟

2

نام و نام خانوادگی:.......................

کلاس:..........

سازمان ملی پرورش استعداد های درخشان

مرکز آموزشی راهنمایی شهید بهشتی اردبیل

 

 

پایه: سال سوم راهنمایی

 ماده امتحانی:ادبیات -درس های 1تا11

 مدت امتحان        60دقیقه

  تاریخ امتحان:             /     /

ردیف

بزرگترین اقیانوس آرام است پس آرام باش تا بزر گترین باشی

3

بارم

 7

مشخص کنید هر فعل چه نوع فعلی است؟

می توان رفت:                                    به دست آورد:                                                  به دست آوردن:

3

8

برای غالب های زیر معمولاً از چند بیتتا چند بیت درست می شود؟

مثنوی:                                       قطعه:                                                       قصیده:                                              غزل

2

9

   بیت زیر را معنی کنید.

سنگ آورد و مگس را دید باز                           بر رخ خفته گرفته جای ساز

5/3

10

متن زیر به چه معناست؟

ودرود بر محمد مصطفی(ص)که  خادتم پیغامبران است و آفرین بر اصحاب  اوی واهل بیت و گزیدگان اوی که خلق را به راستی پند دادند و به یزدان راه نمودند طریق مبطلان بر نوشتَند و بساط حق بگستردند

5/3

طراح شده توسط:مهدی تابستانی                                                                                                                             دبیر محترم:آقای منافی

 



تاريخ : پنجشنبه هفتم آذر 1392 | 8:34 | نویسنده : غلامحسین منافی-سرگروه ادبیات فارسی استان |

 

{مهدی سرکار اردبیلی} امتحان فارسی سال سوم راهنمایی  d

 

 

 

 

 

1نمره

در جای خالی عبارت مناسب قرار دهید.

الف)رابطه ی دو کلمه ی خورشید ومهر.........است.

ب)الانبیه عن الحقایق الادویه اثر............است.

پ)سلمان هراتی درسال ..........دیده از جهان فرو بست.

ت)نقش واژه ی(گشاده روی وخندان)درعبارت (گشاده روی وخندان باش)نقش.........دارد.

1

 

 

 

 

1.5

درست ونادرست را تعیین کنید.

مثنوی جام جم از مثنوی های مهم فارسی است.(                       )

تعداد ابیات قصیده 15-6 بیت است.(                     )

(اگر مهدی می امد کلاس ارام می شد)یک جمله ساده است.(                     )

2

 

 

1

آثار زیر به ترتیب از کیست.

روضه ی خلد(                                                     )                              کیمیای سعادت(                                                        )                             ازاسمان سبز(                                                    )                        تنفس صبح(                                            )

3

 

 

 

 

 

 

4

 

 

 

گزینه ی درست رامشخص کنید.

1-املای کدام کلمه با توجه به معنی ان درست نیست.

1)تنبیه:مجازات کردن                                                   2)تسبیه:ستایش                                        3)تقدیر:سرنوشت                                             4)الوان:رنگها

2-درکدام گزینه (و)عطف امده است.

1)همه گویندویکی گفته نیاید زهزار                       2)علی امدومحسن  نیز                                       3)این همه نقش عجب بردرودیواروجود                        4)حیف باشد که تودرخوابی ونرگس بیدار

3-معنی این کلمات درکدام گزینه امده است.                                  مقرون-ملول-مشقت-پای کشان

1)کنار-خسته-راحت-افتاده                         2)نزدیک-خسته-سختی-لنگ لنگان                          3)پهلو-دلتنگ-سختی-شکسته                    4)پهلو-دلتنگ-دشواری-سریع

4-(دوستان من به خانه شان رفته اند)دراین جمله رفته اندچگونه فعلی است.

1)مضارع استمراری                           2)ماضی نقلی                                             3)ماضی التزامی                                                      4)ماضی بعید

4

 

 

1

معنی کلمات زیر را بنویسید.

سالار:                                                                                                  ملول:                                                                                                         مستمع:                                                                                                              قزح:

5

 

 

1

زنجیره ی معنایی یعنی چه؟

6

 

1

نقد یعنی  چه توضیح دهید.            

7

1

برای ماضی نقلی واستمراری مثال بزنید.

8

 

1

از مثنوی های مهم فارسی نام ببرید.(4مورد)

9

 

 

1.5

تفاوت های قصیده وغزل را توضیح دهید.

10

 

 

2

معنی شعررابه نثرساده بنویسید.                                         تاتوانی می گزیرازیاربد        *      یاربدبدتربودازماربد*ماربدتنهاتورابرجان زند*یاربدبرجان وایمان زند

...................*...........................*...........................*.................

11

 

0.5

دراین بیت چه ارایه ی ادبی وجود دارد.                      (انچه درعلم بیش می باید*دانش ذات خویش می باید)                                   

12

 

 

 

1

فابل یا داستان حیوانات را تعریف کنید.

13

 

 

 

1.5

ویژگی های نثر زیبای فارسی را 3مورد نام ببرید.

14

 

1

معنی بیت زیر را بنویسید.                                   آینه چون نقش تو بنمود راست *خودشکن آینه شکستن خطاست

15

20

 

 

 

 

 

موفق باشید.                                                                                                                                                                                    نام طراح:مهدی سرکار اردبیلی

 

 

 

{پایان}

 

 

 

 



تاريخ : پنجشنبه هفتم آذر 1392 | 8:33 | نویسنده : غلامحسین منافی-سرگروه ادبیات فارسی استان |

 

نام و نام خانوادگي: .........................................................................شماره:         كلاس :

تعداد سوال :        تعداد صفحه :

 

 

 

مركز راهنمائي استعدادهاي درخشان طلايه داران اردبيل

نوبت اول – دي ماه 92

 

ماده امتحاني:ادبیات   

پايه:    سوم   راهنمائي

تاريخ امتحان:          /8/92

مدت امتحان:             دقيقه

 

رديف

 

درست ونادرست بودن گزینه های زیررا مشخص کنید:

الف)میبدی شاعروعارف ایرانی درقرن شش می باشد.ص

 

ب)به غزل کم ترازهشت بیتغزل ناتمام می گویند.غ

 

جاهای خالی را باکلمات مناسب پرکنید:

الف).............بعد از حرف اضافه قرار می گیرد.

ب) تغزل درقصیده نقش............راایفا می کند.

 

ج)در..............مشبه ومشبه به عوض می شود.

 

د)به ردیف قبل از قافیه.............می گویند.

 

ه)در دستور زبان فارسی به مضاف الیه واسم قبل از آن.............می گویند.

 

ی)به بیت آخر هر شعری..............می گویند.

 

گزینه ی درست راانتخاب کنید:

 

الف)مرثیه ها جزکدام نوع ادبیات محسوب می شوند؟

 

1)حماسی    2)پایداری      3)غنایی      4)انقلاب اسلامی

 

ب)شکل (بلند،متوسط وکوتاه)کدام قالب شعری درست بیان نشده است؟

 

1)قصیده ومثنوی(بلند)                              2)غزل (متوسط)

 

3)قطعه(متوسط)                                  4)رباعی ودوبیتی(کوتاه)

بارم

 

 

1

                         

 

 

 

 

 

2

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

3

 

0.5

0.5

 

 

 

0.5

 

0.5

 

0.5

 

0.5

 

0.5

 

0.5

 

 

 

 

1

 

 

 

1

جمع نمره به عدد:   ....................  جمع نمره به حروف: .......................................................   نام و نام خانوادگي طراح / مصحح:  عرفان ملکی     

 

 

 

نام و نام خانوادگي: عرفان ملکی

 شماره:         كلاس :

تعداد سوال :        تعداد صفحه :

 

 

 

مركز راهنمائي استعدادهاي درخشان طلايه داران اردبيل

نوبت اول – دي ماه 89

ماده امتحاني:ادبیات   

پايه:   سوم راهنمائي

تاريخ امتحان:          /8/92

مدت امتحان:             دقيقه

 

رديف

 

ج) بن مضارع کدام یک از فعل های زیر نادرست است؟

 

1)می سوختید=سوز    2)خواهد دید=خواه    3)خوابیده ام=خواب   4)مساختند=ساز

 

د) دربیت(درآفرینش همه تنبیه خداونددل است     دل ندارد که ندارد به خداونداقرار)کدام آرایه ها به کاررفته اند؟

 

1)واج آرایی-تشخیص   2)جناس-مجاز    3)مجاز-تلمیح     4)کنایه-واج آرایی

 

ه)رابطه ی دو کلمه ی "اجازه"و"فرمان"چیست؟

 

1)هم آوا       2)ترادف      3)تضاد     4)هم خانواده

 

عبارت های داده شده را تعریف کنید:

 

الف)فرق استعاره وتشبیه در چیست؟(2مورد)

 

 

 

 

ب)قالب شعری مثنوی به چند بخش تقسیم می شود آنهرا نام ببرید؟

 

 

 

 

ج)جملات "نفی"و"نهی"را مقایسه کرده ومثال بزنید: (2مورد)

بارم

 

 

 

   

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

4

1

 

 

 

1

 

 

 

 

 

1

 

 

 

 

1

 

 

 

 

1.5

 

 

 

2

جمع نمره به عدد:   ....................  جمع نمره به حروف: .......................................................   نام و نام خانوادگي طراح / مصحح:          

 

 

 

 

نام و نام خانوادگي: عرفان ملکی

شماره:         كلاس :

تعداد سوال :        تعداد صفحه :

 

 

 

مركز راهنمائي استعدادهاي درخشان طلايه داران اردبيل

نوبت اول – دي ماه 89

ماده امتحاني:  ادبیات

پايه:    سوم  راهنمائي

تاريخ امتحان:          /8/92

مدت امتحان:             دقيقه

 

رديف

 

د)تفاوت های قالب قصیده رانام ببرید(3مورد):

 

 

 

ه)برای ماضی بعید والتزامی مثالی بزنید(2مورد)

 

 

 

د)معنی ابیات داده شده را به صورت ادبی ذکرکنید:

 

الف)"خبرت هست که مرغان سحرمی گویند   آخرای خفته سرازخواب جهالت بردار؟"

 

 

 

 

ب)"همی دانه وخوشه،خروار شد   زآغاز،هر خوشه خروار نیست"

 

 

 

بارم

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

5

1.5

 

 

 

1

 

 

2

جمع نمره به عدد:   ....................  جمع نمره به حروف: .......................................................   نام و نام خانوادگي طراح / مصحح:          

 

 

 



تاريخ : پنجشنبه هفتم آذر 1392 | 8:33 | نویسنده : غلامحسین منافی-سرگروه ادبیات فارسی استان |

                                                             به نام خدا 

1.جاهای خالی را پر کنید.

به گفتوگوی با خود................وبه گفتوگوی باخود....................می گویند.(1)

به وحدت ویکپارچگی متن................. می گویند.(5/0)

شعرهایی که هدف پندواموزش رادارندشعرهای....................می گویند.(5/0)

____________________________________________________________

2درستی یا نادرستی جملات زیر را مشخص کنید.(1)

زمانی که سخن شخصی مهم باشدفعل مضارع به کار می بریم.         ص                غ

زبان هنری همان ادبیات است.                                             ص                 غ

____________________________________________________________

3.دربیت((علم دین بام گلشن جان است/نردبان عقل وحس انسان است) نقش نردبان چیست؟

1)مفعول     2)نهاد          3)گزاره             4)متمم      

4.دربیت(ازتربت فرهاد دمید/که کندشکوه زهجران لب شیرین) کدام آرایه ادبی به کار نرفته؟

1)تلمیح           2)تشخیص       3)تشبیه        4) مراعات نظیر 

5.بازخواست شدن چه نوع فعلی است؟

1)ساده          2)فعل پیشوندی       3)عبارت فعلی       4)غیرشخصی

6.دربیت(برراستی بال نظرکرد/امروزهمه روی جهان زیرپای ماست) کدام ارایه به کارنرفته است؟

1)کنایه        2)مراعات نظیر       3)جناس              4)تضاد

__________________________________________________________

7.معنی کلمات زیررابنویسید.(2)

ملک:            ملک:              ملک:               ملک:

8.قالب شعری وانواع مثنوی را با ذکرمثال بنویسید.(5/1)

 

 

 

____________________________________________________________

9.زیبایی غزل به چه مربوط است؟(5/0)

 

____________________________________________________________

10.بامصدرخوردن فعل های زیررابسازید.(1)

فعل نهی:                                 فعل نهی:

___________________________________________________________ 

11.مفردکلمات زیر را بنویسید(1)                                                                             مواعظ:                              خصال:

___________________________________________________________

12.وبامصدرشنیدن فعل های زیررا بسازیدویک جمله بنویسید.(2)

ماضی بعید:

ماضی ابعد:

مضارع التضامی:

مضارع اخباری:

___________________________________________________________

دوبیت اول دوشعرراکه حفظ هستیدبنویسید.

...............................................               ..................................................

...............................................              ...................................................

2.

...........................................                  ......................................................

...........................................                  .......................................................

 



تاريخ : پنجشنبه هفتم آذر 1392 | 8:32 | نویسنده : غلامحسین منافی-سرگروه ادبیات فارسی استان |

بسم الله الرحمن الرحیم                                        

سوالات ادبیات سال سوم راهنمایی (از درس 1 تا درس 11)                  

طراح سوالات : عرفان نورانی      کلاس : سوم هفت     دبیر مربوطه : جناب اقای منافی

 

(5/0)

(5/0)

صحیح یا غلط ( 1نمره )                              

1 – مجموعه شعرهای« به قول برستو» ازآثارقیصرامین بوراست.       ص (  )     غ (  )

2 – کتاب«روضه ی خلد»ازآثارسلمان هراتی است؟                        ص (  )     غ (  )

 

(5/0)

(5/0)

(5/0)

(5/0)

کامل کنید (2 نمره)                                 

1-.............بیش تربه بیان احساس وعاطفه,فراق وجدایی,عشق وعرفان می بردازد.       

2-به واژه ای که یکی ازویژگی های کلمه ای رابیان می کند.................می گویند.        

3- بهره گیری از......................با موضوع انشا,برزیبایی متن می افزاید.                 

4- دراملای.........................نوشتن هردوشکل درست است.                               

 

( 1 )

 

 

( 1 )

 

 

( 1 )

 

 

( 1 )

 

 

( 1 )

توضیح دهید ( 5 نمره)                             

1 - « تضمین »را توضیح دهید؟                                                                   

 

 

2 – قالب «مثنوی»راتوضیح دهید؟                                                                

 

 

3 - «داستان حیوانات»یا«فابل»راتوضیح دهید؟                                                   

 

 

4 -«شعرهای حکمی»راتوضیح دهید؟                                                             

 

 

5 – تفاوت«مثنوی»و«غزل»درچیست؟                                                           

 

 

معنی واژگان   ( 5 نمره )                               

 



تاريخ : پنجشنبه هفتم آذر 1392 | 8:31 | نویسنده : غلامحسین منافی-سرگروه ادبیات فارسی استان |

تاریخ امتحان:                      

 

ساعت شروع:                     

 

مدت:                               

سازمان آموزش و پرورش استان

 

           اردبیل                

مدرسه شهید بهشتی          

    

نام درس: ادبیات             

نام:                                   

                          

نام خانوادگی:                        

                  

کلاس:                                

بارم

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

۴

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

۱

 

 

 

 

 

۲

 

 

 

 

 

۵/۰

 

 

۵/۰

 

 

 

 

۱

 

 

۲

پاسخ های صحیح را با علامت (×) مشخّس کنید.                                                       

                                                   

۱ـ کلمه «خواندن» با کدام گزینه مرتبط است ؟                                                          

                                                     

الف) فعل است        ب) مصدراست        ج) صفت است        د)ماضی التزامی است          

                                        

۲ـ کدام گزینه به معنای بررسی میزان درستی یا نا درستی چیزی است ؟                             

                      

الف) زنگار         ب) منطق          ج) نقد          د)مُصِر                                         

                                                  

۳ـ قالب شعری شاهنامه فردوسی چیست؟                                                                 

                                             

الف) غزل          ب) قصیده            ج) رباعی            د) مثنوی                                

                         

 ۴ـ هرگاه شاعریا نویسنده مصراع یا چند بیت از شاعریا نویسنده دیگری را در ضمن سخن خود بیاورد به آن .......... می گویند.

 

الف) تضمین          ب) شعر            ج) تقلید          د) تکرار   

                                                                                                

درستی یا نادرستی جملات زیر را مشخّص کنید.

 

۶ـ تعداد ابیات در غزل بیشتر از قصیده است.                  ص           غ    

۷ـ می شستم ماضی التزامی است.                      ص           غ    

 


نام اجزای مشخّص شده ی جملات زیر را بنویسید.

 

۷ـ ما باید مظلوم را یاری کنیم.

 

۸- هم نشین نیک، بهتراز تنهایی است.

 

 


به سوالات زیر پاسخ دهید.

 

۹ـ شاعر در بیت«پرسش تشنگی را تو آبی،جوابی   ریگ های بیابان تو را می شناسند» چه صنعتی به کا برده است؟

۱۰ـ مصرع دوم بیت زیر را بنویسید.

 

نام تو رخصت رویش است و طراوت     ........................................

 

۱۱- با کلمه نیکوکار صفت عالی وبرتر بنویسید.

 

۱۲ـ مترادف کلمات زیر را بنویسد.

 

متعالی:                 غرور:                 سعادت:                   نصیحت:

 

ردیف

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

الف

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

ب

 

 

 

 

 

ج

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

  د

 

۲

 

 

 

۲

 

 

 

 

 

 

 

 

 

۲

 

 

 

 

 

 

 

 

 

۵/۰

 

 

 

 

 

۲

 

 

 

۲

 

 

 

۵/۰

 

۱۳ـ مفرد و جمع وازه های زیر را بنویسید.

 

مصائب:                   خصال:                  خلق:            تجربه:

 

۱۴ـ ابیات زی را به مثر روان برگردانید.

 

به چشم بصیرت به خود درنگر           تورا در آیینه زنگار نیست

 

همی دانه و خوشه،خروار شد            زآغاز،هر خوشه خروار نیست

 

 

 

 

 

۱۵ـ با هر یک از کلمات زی جمله ای زیبا بنویسید.

 

صنع:

 

پرهیزکار:

 

بغض:

 

ظاهر:

 

۱۶ـ قافیه و ردیف را در بیت زیر مشخّص کنید.

 

چشمه های خروشان تورا می شناسند         موج های پریشان تو را می شناسند

 

۱۷ـ یک تشبیه نوشته و ارکان آن را مشخ،ص کنید.

 

 

               

۱۸ـ مفر جمع های مکسر زی را بنویسید.

 

الوان:            مواعظ:                علوم:            اسرار:

 

۱۹ـ احدی مراغه ای در چه قرنی می زیست،از آثار او یک مورد نام ببرید.

 

 

 

 

 

  

 

                  

  

                                                                                

 

                                                                                     موق باشید،حضوری

 

 

 

 

 

 

 

 

 



تاريخ : پنجشنبه هفتم آذر 1392 | 8:30 | نویسنده : غلامحسین منافی-سرگروه ادبیات فارسی استان |

بسم الله الرحمن الرحیم

نام                           نام کتاب:ادبیات فارسی             از درس:1تا12

نام خانوادگی:              نام دبیر:اقای منافی                  در تاریخ:4/9/92

1.به سوالات زیر پاسخ دهید.

الف.از اثار محمد تقی بهارمی توان سبک شناسی را نام برد.    بله          خیر

ب.عبدالقادر بیدل در قرن نهم می زیست.       بله            خیر

2.جملات زیر را کامل کنید.

دراملا کلمات مرکب نوشتن هر دو شکل....... و......... درست است.

به صفت هایی که ((تر))دارند ........ یا ........... می گویند.

3.کلمات زیر را تعریف کنید.

انسجام متن:

شعرهای حکمی:

4.معنی کلمات زیر را بنویسید.

مستمع:                           خلل:                             معصیت:

صنغ:                            فراست:                          التفاتی:

5.یک جمله ی نفی و یک جمله ی نهی بنویسید.

 

6.کدام کزینه وصفی نیست؟

الف)دوست نادان       ب)دشمن نادان          ج)غم جان            د)کودک عاقبت اندیش

7.انواع صدا را با ذکر مثال نام ببرید.

 

      به   خروار شد       ز آغاز هر خوشه خروار نیست))چه آرایه هایی,8.در بیت((همی دانه و خوشه

کار رفته است؟

9.منظور از واژه ی آیات در جمله ی((پس اندر این آیات تفکر کن))چیست؟

 

10. فعل های خواسته شده از مصدرهای زیر را بنویسید.

الف)از مصدر "دیدن"فعل مضارع اخباری سوم شخص مفرد:

ب)از مصدر"خواندن"فعل ماضی استمراری اول شخص جمع"  

11.چمله ای بنویسید که فعل مضارع درمعنای فعل ماضی بهگار رفته باشد.(دو مورد)

 

12.سهراب سپهری درکدام قرن و از اثاراو دوموردبنویسید.

 

.بیت زیر را توصیف کنید.

((به چشم بصیرت به خود در نگر          تورادرایینه زنگارنیست)

 

به امید موفقیت

 

طراح:مهدی پرتوی

کلاس:7/3



تاريخ : پنجشنبه هفتم آذر 1392 | 8:30 | نویسنده : غلامحسین منافی-سرگروه ادبیات فارسی استان |

                                                                   به نام خدای بخشنده و مهربان

نام :                              نام خانوادگی:                      نام کلاس:                    شماره:                نام مدرسه:

                                          جاهای خالی را پر کنید

۱)در نوشتن کلمات...........نوشتن هر دو شکل درست است(1)

۲)هر گاه واژه هایی به کلماتی چون عیسی افزوده شود.شکل املایی این گونه کلمه هابا ........ نوشته ی شود(1)

                         سوالات چهار گزینه ای (هر کدام 1نمره)

1) املای کدام واژه با توجه به معنی آن درست است ؟

الف) : تداعی : یاد آوری      ب) : فراظ: بلندی         ج) : ملحق: پیوسته          د) طراوت:شادابی

(2معنی کدام گزینه درست است ؟

الف) احزان : فریاد ها     ب) شوریده : اندیشینده   ج) سامان : نظم    د) دو روزی : مدت زیادی

3) در کدام گزینه واژه ی هم آوا وجود دارد ؟

الف ) عمارتامارت           ب) دانندهراننده         ج)خاتمخاتم             د) نظر-منتظر

4) در کدام گزینه غلط املایی و جود ندارد ؟

الف) پیام پیامبر، آبشخوری است که انسانیت همواره برای تازه گی خود بدان نیازمند است

ب) آفرین بر اهل بیت اوی که راه و شیوه ی  مبتلان برنوشتند .

ج) زندگی حقیقی مردان خدا ققنوس وار از میان اتوموبیل های آتش گرفته سر برآورد.

د) خرمشهر به اشغال متجاوزان در آمد و مدافعان به آن سوی شط کوچ کردند

                                بیت های زیر را به نثر تبدیل کنید(هر کدام 2 نمره)

نگهبان گنجی تو از دشمنان                                   ودانش نگهبان تو جاودان 

 

تاتوانی می گریز از یار بد                                      یار بد بدتر بود از مار بد

 

 

                                       تاریخ ادبیات

(میبدی)            اثر=                                        قرن=                    (1نمره)

(قیصر امین پور )  اثر=                                       قرن=                    (1نمره)

(سنایی غزنوی)     اثر=                                       قرن=                    (1نمره)

با توجه به متن املا واژه صحیح داخل پرانتزرا  انتخاب کرده و در جای خالی بنویسید

الف) جنگ برپاشد تا مردترین مردان در....... (حسرتحصرت ) قافله ی کربلایی عشق نمانند.(1نمره)

ب) شهیدجهان آرا چنین کردتاجزشایستگان کسی درکربلای خرمشهر .......... (استقرار- اصتقرار) نیابد.(1نمره)

ج) به سه .......... ( وجهوجح ) این کار از برای خود کردم.(1نمره)

د) مسجد جامع ، قلب خرمشهر بود که .......... ( می تپید- می طپید) (1نمره)

 

 

 

جدول زیر را کامل کنید.(3 نمره)

واژه

مفرد

هم خانواده

مترادف

اصحاب

 

 

 

طراح سوال:برهان اکبری



تاريخ : پنجشنبه هفتم آذر 1392 | 8:29 | نویسنده : غلامحسین منافی-سرگروه ادبیات فارسی استان |

تاریخ امتحان:..../..../1392

وقت:40دقیقه

به نام خدا

امتحان فارسی

دبیرستان شهید بهشتی اردبیل(دوره اول)

نام:

نام خانوادگی:

کلاس:

بارم

سوالات

 

 

 

2نمره

1-درست یا نادرست بودن گزینه ها را مشخص کنید.

                                          الف-(لیلی ومجنون نظامی)یکی از مهمترین مثنوی های فارسی است.    ص⃝         غ  ⃝

ب-به داستانهایی که قهرمانان آنان انسان ها هستند(فابل)می گویند.        ص  ⃝              غ  ⃝

                        ⃝     غ                 ⃝   ص                                               ج-دو واژه ی «تداعی» و «یادآور» مترادف هستند.

                       ⃝      غ               ⃝                       د- مونولوگ به معنای بررسی میزان درستی یا نادرستی چیزی است.       ص

 

5/4 نمره

 

2- معنی واژگان زیر را بنویسید.

باژگونه (                         )  رعایا (                         )  مقهور (                         )

بالش (                            )  وهله  (                         )  طنین   (                         )

وجه معاش (                     )  سلاله  (                        )  قندیل  (                         )

 

 

2نمره

                                                                                                3- جاهای خالی را با کلمات مناسب پر کنید.

الف)به تضمینی که شاعر و نویسنده به نام شاعر یا نویسنده ای که از او مصرع یا بیت یا سخنی آورده ، اشاره می کند ................ می گویند.

ب)فعل مضارع نشان دهنده ی انجام کار در زمان ............. و .............. است.

پ)اگر فعل « آمدندی » را به زبان امروزی بنویسیم به صورت « ................» می شود.

ت) فعل « برداشت » ازنوعفعل ........................ است.

 

 

3نمره

4- به سوالات تستی زیر پاسخ دهید.

الف) در عبارت زیر نقش دستوری «گشاده رو وخندان » چیست؟

گشاده رو وخندان باش

1- نهاد      2- مفعول          3- مسند        4- صفت

ب)با توجه به مصراع زیر کدام گزینه وجود ندارد؟

اینک ای خوب ، فصل غریبی سر آمد  

1- نهاد        2- قید       3- صفت      4- مفعول

پ)کدام ترکیب وصفی است؟

1- ابواب بلا      2- انواع بلا    3- ابواب     4- اطراف

ت)در بیت زیر کدام آرایه وجود دارد؟

مپیچ از ره راست بر ره کج                     چو در هست ، حاجت به دیوار نیست

1-تضاد    2- تشخیص    3-  تشبیه     4- تلمیح

ث)کدام گزینه با بقیه فرق دارد؟

1- گل فروش     2- مربی     3- دلسوز     4- بد خو

 

 

 

4نمره

5- تاریخ ادبیات

الف ) نام نویسنده یا شاعر آثار زیر را بنویسید.(هر مورد 5/0 نمره)

هشت کتاب(                           )کیمیای سعادت (                               )

از آسمان سبز (                        ) امدادهای غیبی (                              )

ب) موارد خواسته شده در مورد شاعران زیر را بنویسید.(هر مورد 1 نمره)

سنایی(قرن .................،نام یک اثر ...................)

حافظ(قرن .................،نام یک اثر ....................)

 

 

5/2 نمره

6- به سوالات زیر پاسخ دهید.

الف)شباهت قالب غزل و قصیده را بنویسید.(2 مورد)

ب)از انواع مثنوی ها (حماسه – عارفانه – عاشقانه) یک مورد نام ببرید.

حماسی (                      ) عاشقانه (                        ) عارفانه (                           )

 

 

2 نمره

7- شعرهای زیر را به نثر ساده بازگردانی کنید.

الف)آفرینش همه تنبیه خداوند دل است                 دل ندارد که ندارد به خداوند اقرار

...............................................................................................................

ب) خاموش مباش زیر این فرقه                        بر جان جهان دوباره جان آمد

                                                           ...............................................................................................................

موفق باشید   

محمد رضا وطن دوست

 



تاريخ : پنجشنبه هفتم آذر 1392 | 8:28 | نویسنده : غلامحسین منافی-سرگروه ادبیات فارسی استان |

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

نام :

رديف

Text Box: رديفنام خانوادگي :

شماره ي دفتر نمره :

;

آزمون ادبيات از درس اول تا يازدهم

كلاس سوم /...

دبيرستان شهيد بهشتي

دوره ي اول

تاريخ : ..../..../....

 

چهار گزينه اي (2  نمره)

الف) در ساختن كدام فعل به فعل كمكی احتياج نداريم؟

1)ماضی بعيد               2) مضارع مستمر                     3) ماضی نقلی                    4) مضارع اخباری 

ب) تعداد متمّم هاي كدام گزينه كمتر است؟

1) آب در حلق كريمان از كرم چون نوش ريز          2) طاعت و فرمان حق بر، شفقتی بر خلق كن         3) يك نصيحت بشنو از من كاندر آن نبود غرض

4) حكيمی را پرسيدند كه آدمی كی به خوردن شتابد؟

ج) كدام گزينه تركيب اضافه ی تشبيهی نيست؟

1) سلاح هنر                   2)باغ اميد                   3)دست ادب                      4)آيينه ی فطرت

د) در كدام گزينه بن مضارع وجود دارد؟

1) (گرفتار،رفتار)             2) (پرستار،خواهان)               3) (گفتار،شنيدار)              4) (كردار،ديدار)

 

2

صحيح غلط ( 1 نمره )

الف) آيا معني كلمه ي سنا به معني روشنايي نيست ؟     ص(    )       غ(    )

ب)آيا سپردندي ماضي استمراري جديد است ؟     ص(    )       غ(    )

3

نقطه چين (1 نمره)

الف)مفرد کلمه ی خصال.............و مواعظ..................است .

ب)زيبا ترين مثنوي هاي بزمي از ..............است .

4

معني كلمات زير را بنويسيد . (3 نمره )

طریق مبطلان  (               )           رخصت  (             )             سلاله  (          )                    فراست  (       )      

اصحاب (                )                  خرقه (              )               اقلیمی   (         )                   مُحال  (      )         

طنین (           )                        عقل باژگونه (            )         بدل کردی(            )                متاع (         )      

5

مفهوم عبارت های زیر را به نثر ساده بنویسید . (3 نمره)

الف – پاسی از شب گذشته بود .  

ب- کاهل وار برخاستند   .

 ج- و از جمال صورت قصر وبسیاری غلامان و سریر مُلک وی ، هیچ خبر ندارد .

6

جدول را کامل کنید . (2 نمره )

ماضی استمراری

( امروزي )

می گفتم

 

 

می نوشتند

ماضی استمرای

( قدیمي ) 

 

سپردندی

بنهادی

 

7

گزینه هایی که با یکدیگر ارتباط دارند به هم وصل کنید . (2 نمره )

الف) کیمیای سعادت                               سعدی

ب‌) تاریخ بیهقی                                     مجد خوافی

 ج)  گلستان                                         ابولفضل بیهقی

  د) روضه خلد                                       محمد غزالی

                                                      نصراله منشی        

8

برای واژه « ستاره »  شبکه معنایی بنویسید . ( 1 نمره ).................................................................................................

.....................................................................................................................................

9

کتاب «  فرج بعداز شدّت » را چه کسی نوشته است و چه کسی به فارسی ترجمه کرده است ؟ ( 1 نمره )

نویسنده (                  )             ترجمه به فارسی (                     )

10

منظور ازجمله ی  « برادر خویش را نصرت کن اگر ظالم باشد یا مظلوم »  چیست؟ (1 نمره ) .....................................................................

.....................................................................................................................................

.....................................................................................................................................

11

مفهوم بیت مقابل را بنویسید .( 1 نمره )         

{ عقل ،  حیران شود از خوشه ی زرّین عنب                                                                                                                                 فهم  ، عاجز شود از حقه ی یاقوت انار }

.....................................................................................................................................

.....................................................................................................................................

 

12

يكي از شعر هايي را كه تا كنون خوانده ايد از حفظ بنويسيد. ( چهار  بيت ) ( 2 نمره )

.........................................            .......................................

..........................................           .......................................

.........................................           .........................................

.........................................           .........................................

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

نمره به عدد  ................. نمره به حروف...................... امضاي معلم ....................امضاي ولي دانش آموز .................



تاريخ : پنجشنبه هفتم آذر 1392 | 8:27 | نویسنده : غلامحسین منافی-سرگروه ادبیات فارسی استان |

بسم الله الرحمن الرحیم

نام و نام خانوادگي: ...

.شماره:            كلاس : سوم هفت

تعداد سوال :      تعداد صفحه :

 

 

 

مركزآموزشی راهنمائي  شهید بهشتی اردبيل

نوبت دوم – خرداد ماه 90

ماده امتحاني: ادبیات

پايه:    سوم راهنمایی

تاريخ امتحان :     5/   9/ 92

مدت امتحان:        دقيقه 

رديف

 درست ونادرست بودن گزینه های زیررامشخص کنید:

                                      

الف) روضه ی خلدازآثار ابولمجد مجدود میباشد.   ص           غ

 

ب)قالب شعری مثنوی به توصیف طبیعت می پردازد.  ص         غ

 

جا های خالی راباکلمات مناسب پرکنید:

 

الف) کمترین تعداد ابیات مثنوی.............بیت است.

 

ب)نام دیگر تغزل در قصیده..............است.

 

پ)افعال گردیدیا گشت اکردر جمله ای نقش افعال ربطی را دهند جزء افعال.............هستند.

 

ه)دو واژه ی آشکار و نهان صفات...........و..........میباشند.

 

ی)به بیت اول هر شعری...........می گویند.

 

و)کتاب بهارستان جامی به تقلید از کتاب...........نوشته شده است.

 

گزینه درست رادر سوالات زیر مشخص کنید:

 

الف) دربیت"خاکم واز مهر اوآیینه ام     می توان دیدن نوادرسینه ام"واژه های خاک و نوابه

 

ترتیب چه نقشی دارند؟

 

1) قید-مسند    2) نهاد-مفعول    3)مسند-مفعول    4)هیچ کدام

 

ب)نام آخرین بخش ازقالب قصیده چه نام دارد؟

 

1)تخلص     2)شریطه     3)متن قصیده     4)هیچ کدام

بارم

 

1

 

 

 

 

2

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

3

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

5/.

 

5/.

 

 

 

5/.

 

5/.

 

5/.

 

5/.

 

5/.

 

5/.

 

 

1

 

 

 

 

 

 

1

 

 

 

 


 

 

نام و نام خانوادگي: ........................................................................

.شماره: 20                   كلاس :

تعداد سوال :         تعداد صفحه : 2

 

 

 

 

مرکز آموزشی راهنمایی شهید بهشتی اردبیل

ماده امتحاني:    ادبیات                                صفحه 1 

پايه:    سوم     راهنمائي

تاريخ امتحان :          20/8/92

مدت امتحان:      

رديف

 

 

ج)منظور ازبیت((آنچه درعلم بیش میابد       ذات دانش خویش میابد))چیست؟

 

1)بیشترین چیز درعلمٍ،علم خود انسان است.

2)بیشترین چیزلازم درعلم،علم خودشناسی است.

3)علم خود شناسی برتمام چیزهاافضل است.

4)علم خود شناسی بیشتر ازتمام علوم است.

 

ه)دربیت ((دیشب دوچشم پنجره درخواب می خیزد    امشب سکوت پنجره پایان گرفته است))کدام آرایه ها به ترتیب وجود دارد؟

 

1) تشبیه-جناس     2) تشخیص- تلمیح     3) تشخیص-حس آمیزی    4)تشبیه-تلمیح

 

ی)معنی واژه هابه ترتیب در کدام گزینه آمده است؟(مدهوش،ضمان،مصاحبت)

 

1)دوستی،پذیرفتن،پراکنده                2)سرگردان،پذیرفتن،دوستی

 

3)حفظشده،پذیرفتن،پراکنده                4)سرگردان،توانگری،هم نشینی

 

موارد ذکر شده راتعریف کنید:

 

الف)ساختمان قصیده ی ایرانیان را با ساختمان قصیده ی عرب ها مقایسه کنید؟

 

 

 

 

 

ب)یک متن جذاب وخوب چه ویژگیهایی باید داشته باشد؟

 

 

بارم

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

4

1

 

 

 

 

 

 

1

 

 

 

1

 

 

 

 

 

 

 

2

 

 

 

 

2

 

 

نام و نام خانوادگي: کیسان مولای

.شماره:              كلاس : سوم هفت

تعداد سوال :        تعداد صفحه :

 

 

 

مركز راهنمائي استعدادهاي درخشان طلايه داران اردبيل

نوبت اول – دي ماه 90

ماده امتحاني:ادبیات

پايه:    سوم  راهنمائي

تاريخ امتحان:        /10/92

مدت امتحان:          دقيقه

 

رديف

 

ج)جمله ای مثال بزنید که در آن فعل مضارع به ماضی دلالت بکند:

 

 

 

د)دو جمله ی ناتمام رامثال بزنید که بدون انسجام به هم معنای کاملی نداشته باشند:

 

 

 

 

معنی شعرها:

 

الف)(( مِهراَبَله،مهرخرس آمد یقیین       کین او مهر است ومهر اوست کین))

 

 

 

ب)((علم،بال است مرغ جانت را       بر سپهراوبرد روانت را))

بارم

 

 

 

                         

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

5

 

1

 

 

 

2

 

 

 

 

 

2

 

 

 

2

جمع نمره به عدد:   ....................  جمع نمره به حروف: .......................................................   نام و نام خانوادگي طراح / مصحح:  کیسان مولای       

 

 



تاريخ : پنجشنبه هفتم آذر 1392 | 8:26 | نویسنده : غلامحسین منافی-سرگروه ادبیات فارسی استان |

نام:

نام خانوادگی:

شماره :

کلاس:

تعدادسوال:28

تعدادصفحه:3

           به نام خدا

 

 

مرکز آموزشی دبیرستانی

شهیدبهشتی اردبیل

نوبت اول-دی ماه 92

ماده امتحانی:ادبیات

پایه:سوم راهنمایی

تاریخ امتحان:.             ...../..../1392

مدت آزمون:50دقیقه

نام طراح سوال:امیرحسین امیرفتحی

 

شماره

درجمله های زیر (ص)و(غ)را مشخص کنید

بارم

 

1-

دراضافه ی تشبیهی جای مشبه ومشبه به عوض نمی شود.                    ص         غ  

25/0

 

2-

گلستان سعدی یکی از مثنوی های عارفانه است.                               ص         غ

25/0

 

سئوالات چهارگزینه ای زیر ر با علامت تیک مشخص کنید.

 

3-

این بیت از چند قسمت تشکیل شده است؟

(ملکا ذکر تو گویم که تو پاکی وخدایی   نروم جز به همان ره که توام راهنمایی)

1)شش جمله                                                                2)پنج جمله

3)چهارجمله                                                                 4)سه جمله

 

25/0

 

4-

درمتن زیر کدام آرایه ی ادبی وجود دارد؟

(هم نشین نیک بهتر از تنهایی است وتنهایی بهتر از همنشین بد است.)

1)سجع                                                                      2)مراعات نظیر

3) تشخیص                                                                 4)تضاد یاطباق

25/0

 

5-

امام خمینی (ره)دراین بیت به چه کسی اشاره می کند؟

(میلاد گل وبهار جان آمد     برخیز که عید می کشان آمد)

1)حضرت علی(ع)                                                                 2)امام زمان(عج)

3)حضرت محمد(ص)                                                            4)آیت الله خامنه ای

25/0

 

6-

درجمله ی زیر کدام صفت دیده می شود؟

(شجاع ترین مردم کسی هست که بر هوا وهوسش غلبه کند.)

1)صفت عالی                                                                         2)صفت تفضیلی

3)صفت برترین                                                                      4)موارد1و2

25/0

 

7-

املای کدام کلمه با توجه به معنی آن نادرست است؟

1)رخسار:صورت        2)فقیه:دانشمند          3)مناظره:گفتگو         4)فراصت:زیرکی

25/0

 

8-

درعبارت(روزی، صیاد دام بنهاد،گربه در دام افتاد.)کدام گزینه وجود ندارد؟

1)نهاد                                                                                  2)مسند

3)مفعول                                                                              4)متمم

25/0

 

 

 

 

 

صفحه ی1                                                                            بقیه ی سئوالات درصفحه ی بعد

 

 

جاهای خالی را باکلمات مناسب پرکنید.

 

 

9-

10-

11-

12-

13-

14-

15-

16-

17-

اوحدی مراغه ای در قرن...........می زیست.

بیت اول هر شعر را.............می گویند.

بیت آخر هر شعر را ............می گویند.

شبکه های معنایی به .............و...............سخن می افزایند.

اگر یک اثر ادبی را بررسی،نقدوتحلیل کنیم به این عمل ،............. می گویند.

نوشته ها وآثار بزرگ از ویژگی ................و...............برخوردارند.

اثر معروف ابولفضل بقیهی.................نام دارد.

کتاب بهرام نامه یا............یکی از پنج گنج نظامی است.

کیمیای سعادت اثر................است.

 

5/0

5/0

5/0

5/0

5/0

5/0

5/0

5/0

5/0

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

به سئوالات زیر پاسخ تشریحی بدهید.

 

18-

فابل چیست؟چند نمونه ازاین فابل ها را نام ببرید.(2مثال)

 

 

 

 

 

2

 

19-

ویژگی های نثرهای کهن فارسی رابنویسید.

 

 

 

 

5/1

 

20-

تفاوت تلمیح وتضمین درچیست؟

 

 

 

5/1

 

21-

چرا از مخفف کلمات استفاده می شود؟باذکر مثال.

 

0.5

 

22-

تفاوت غزل وقصیده درچیست؟

 

 

 

5/1

 

23-

معنی کلمات زیر را بنویسید.        معاش:                       طریقت:

التفاتی:                     فراست:               قریحه:                      زفت:

5/1

 

صفحه ی 2                                                                              بقیه ی سئوالات درصفحه ی بعد

 

24-

(برباد مده) کنایه از چیست؟

1

 

25-

جدول زیر را کامل کنید.

فعل

ماضی ساده(اول شخص مفرد)

ماضی استمراری(دوم شخص مفرد)

ماضی نقلی(سوم شخص مفرد)

ماضی بعید (اول شخص جمع)

ماضی التزامی(دوم شخص جمع)

مستقبل (سوم شخص جمع)

خوان

 

 

 

 

 

 

نوشت

 

 

 

 

 

 

 

 

 

3

 

26-

شعر زیر را با رعایت انسجام مطلب،توضیح دهید.

(با بدان کم نشین که صحبت به                  گرچه پاکی ،توراپلید کند)

 

 

 

1

 

نمره به عدد:

نمره به حروف:

امضای مصحح:

 

 

 

 

موفق ومؤید باشید.

 

 

 

 

 

 

 



تاريخ : پنجشنبه هفتم آذر 1392 | 8:24 | نویسنده : غلامحسین منافی-سرگروه ادبیات فارسی استان |

معنی واژگان  ( 5 نمره )                             

جلال:              عیش:              سلاسه:              آبشخور:            انحطاط:              

التفات:              مستمع:                فراخ:            متاع:                چون:                

-معنای کلمات«نصرت,کرامت,سنا,ثنا»به ترتیب درکدام گزینه آمده است؟        (2نمره)

1-بزرگواری-عزت-شکوه-آفتاب                                                                        (  )

2-یاری- بزرگواری- روشنایی- ستایش                                                                 (  )

3- بزرگواری- روشنایی- ستایش- یاری                                                                (  )

4- یاری- بزرگواری- ستایش- روشنایی                                                                (  )

مفهوم بیت زیر را بنویسید.                     (4نمره )                                      

علم دین,بام گلشن جان است                               نردبان,عقل وحس انسان است  

 

 

نبینی زشاهان که برتخت گاه                                ز دانندگان بازجویند راه      

اوحدی مراغه ای درچه قرنی می زیست وازآثاراو3موردنام ببریدوبگویید به چه اسمی مشهوراست؟  (1نمره)                                                                           

 



تاريخ : پنجشنبه هفتم آذر 1392 | 8:23 | نویسنده : غلامحسین منافی-سرگروه ادبیات فارسی استان |

                     

 

امتحان: ادبيات

تاريخ:

طراح سوال:امير مهدي نوراني

مدت: 60 دقيقه

اداره آموزش و پرورش استان اردبيل

 

 

مدرسه‌ي شهيد بهشتي

نام:

نام خانوادگي:

شماره:

كلاس:

 

  

  2

 

جملات درست و نادرست را مشخص كنيد.

1) نام اثر بو شكور بلخي جام جم نام داشت.

2) روش ساخت ماضي بعيد = بن+ه+(بودم وبودي و ...) 

3) تعداد ابيات قصيده بيشتر از غزل است.

4) نام نخستين اثر سهراب سپهري (ما هيچ ما نگاه) مي‌باشد.

1

 

 

 

 

 

 

 2

جاي خالي را پر كنيد.

اوحدي مراغه‌اي در قرن ....... مي‌زيست ونام اثر او ........مي‌باشد

يكي از معروف ترين فابل‌هاي ادبيات ......... مي‌باشد.

فعل ديده باشي ماضي........ است.

2

 

 

 

 

 

 2 

 

 

 

 

گزينه‌ي صحيح را انتخاب كنيد

1-كدام از آثار محمد غزالي نيست؟

1)كيميايي سعادت      2)بينوايان       3)نصيحه الملوك       4)احياء علوم الدين

2-براي سرودن داستان‌هاي بلند از كدام قالب شعري استفاده مي‌شود؟

1)مثنوي               2)غزل            3)قصيده            4)رباعي

3-نقش دستوري كدام يك از واژه هاي عبارت زير ، نادرست است؟

مثل توچون مورچه‌اي است كه درقصرملكه سوراخي دارد؛وجز غذاي خويش و ياران خويش چيزي نمي‌بيند.

1)مسند،متمم،مفعول،متمم                   2)متمم،قيد،مفعول،متمم

3)مسند،متمم،نهاد،متمم                      3)متمم،قيد،نهاد،متمم

4-كدام يك از كلمات زير جمع هستند؟

1)الوان           2)بامدادان             3)صبحگاهان          4)هرسه

3

5/1

يك مثال براي هر يك از موضوعات زير بنويسيد.

گفت و گوي دروني:

گفت و گو با ديگران:

4

2

مترادف كلمات زير را بنويسيد

طريقت(         )    متعالي(         )     ملاحان(          )      مقهور(          )

  5 

5/1

 

هم خانواده‌ي كلمات زير  را بنويسيد

عشاق(       )           مظهر(        )           خلق(         )

6

 

 

2

دو اضافه‌ي تشبيهي نام ببريد

 

 

 

7

 

1

جدول زير را كامل كنيد

ماضي استمراري(امروز)

مي‌نوشتند

 

ماضي استمراري(قديم)

 

بنهادي

 

8

  

  1 

منظور ازجمله ی  « برادر خویش را نصرت کن اگر ظالم باشد یا مظلوم »  چیست؟

9

 

3

معني شعر هاي زير را بنويسيد

آنچه در علم بيش مي‌بايد                       دانش ذات خويش مي‌بايد

تا قيامت سخن اندر كرم ورحمت او           همه گويند دو يكي گفته نبايد ز هزار

10

2

يكي از شعرهايي كه حفظ هستيد بنويسيد

11



تاريخ : پنجشنبه هفتم آذر 1392 | 8:21 | نویسنده : غلامحسین منافی-سرگروه ادبیات فارسی استان |

امتحان: ادبيات

تاريخ:

طراح سوال:امير مهدي نوراني

مدت: 60 دقيقه

اداره آموزش و پرورش استان اردبيل

 

 

مدرسه‌ي شهيد بهشتي

نام:

نام خانوادگي:

شماره:

كلاس:

 

  

  2

 

جملات درست و نادرست را مشخص كنيد.

1) نام اثر بو شكور بلخي جام جم نام داشت.

2) روش ساخت ماضي بعيد = بن+ه+(بودم وبودي و ...) 

**

- درستی یا نا درستی جملات زیر را مشخص کنید:                                                                                               1- مرو یک فعل نفی است.  (  )                                                                                                      25/0       2- هوهوی باد از اصوات است.  (  )                                                                                                25/0

- با کلمات مناسب کامل کنید:                                                                                1-فعل های.............همیشه گذرا هستند.                                                                                 5/0       2-چشمه های خروشان یک اضافه ی............است.                                                                    5/0       3-شعر دانایی اثر...............است.                                                                                       5/0        4-از قالب شعری.............برای گفتن داستان استفاده می شود.                                                       5/0        5-بیت اول هر شعر را.............می نامند.                                                                              5/0

- گزینه ی مناسب را انتخاب کنید:                                                                                                     1- داستان هایی را که شخصیت آن ها حیوانات باشد چه می نامند؟                                                          1         الف)رمان                ب)داستانک                  ج)فابل                   د)قطعه                                               2- شاهنامه یک مثنوی.........است.                                                                                        1        الف)عارفانه              ب)عامیانه                    ج)ادبی                  د)حماسی                                             3- گفته باشم یک فعل...........است.                                                                  1      الف)ماضی ساده         ب)ماضی التزامی           ج)ماضی بعید          د)مضارع التزامی                                    4-کدام یک از موارد از آثار قیصر امین پور نیست؟                                                                      1        الف)از آسمان سبز         ب)گلها همه آفتاب گردانند            ج)تنقس صبح             د)آیینه های ناگهان                    5- روضه ی خلد به تقلید از چه کتابی نوشته شده است؟                                                                  1        الف)بوستان سعدی        ب)امدادهای غیبی            ج)اخلاق ناصری               د)گلستان سعدی                       6-قالب شعری عمر خیام چیست؟                                                                                            1          الف)مثنوی              ب)غزل                 ج)قطعه                 د)رباعی                                                   7-کدام گزینه به ترتیب بن مضارع مصدرهای"گسستن.افتادن.زدن.گریستن"است؟                                     2       الف)گسس.افت.زد.گری                              ب)گسل.یافت.زن.گریست                                                       ج)گسل.افت.زن.گری                                د)گسل.افت.زد.گری                    

- بهترین گزینه را انتخاب کنید:                                                                                                         1-کلیله و دمنه از بهترین فابل های...........است.                                                                        5/0      الف)ایرانی                                                                                                                                ب)هندی                                                                                                                                   ج)تاریخی                                                                                                                                 د)گزینه ی الف و ب                                                                                                                     ه)هیچکدام                                                                                                                                 2-نی نامه..........بیت اول مثنوی است.                                                                                   5/0       الف)17                                                                                                                                    ب)16                                                                                                                                     ج)7                                                                                                                                        - تفاوت های دیالوگ و مونولوگ چیست؟                                                                                       2                                                                                                                                                                                                                                                                                                  

- تفاوت های قالب شعری غزل و قصیده در چیست؟                                                                          2                                                                                                                                 

   - تضمین چیست؟                                                                                                                  2       

- متن زیر را به نثر ساده باز گردانید.                                                                                          2                                                                                                                                                   
 اینک ای خوب فصل غریبی سر آمد                                       چون تمام غریبان تو را می شناسند                                 

                                                                                                                                                                                                                                                                                                             موفق باشید                     

 

*********************************************************************

 

3) تعداد ابيات قصيده بيشتر از غزل است.

4) نام نخستين اثر سهراب سپهري (ما هيچ ما نگاه) مي‌باشد.

1

 

 

 

 

 

 

 2

جاي خالي را پر كنيد.

اوحدي مراغه‌اي در قرن ....... مي‌زيست ونام اثر او ........مي‌باشد

يكي از معروف ترين فابل‌هاي ادبيات ......... مي‌باشد.

فعل ديده باشي ماضي........ است.

2

 

 

 

 

 

 2 

 

 

 

 

گزينه‌ي صحيح را انتخاب كنيد

1-كدام از آثار محمد غزالي نيست؟

1)كيميايي سعادت      2)بينوايان       3)نصيحه الملوك       4)احياء علوم الدين

2-براي سرودن داستان‌هاي بلند از كدام قالب شعري استفاده مي‌شود؟

1)مثنوي               2)غزل            3)قصيده            4)رباعي

3-نقش دستوري كدام يك از واژه هاي عبارت زير ، نادرست است؟

مثل توچون مورچه‌اي است كه درقصرملكه سوراخي دارد؛وجز غذاي خويش و ياران خويش چيزي نمي‌بيند.

1)مسند،متمم،مفعول،متمم                   2)متمم،قيد،مفعول،متمم

3)مسند،متمم،نهاد،متمم                      3)متمم،قيد،نهاد،متمم

4-كدام يك از كلمات زير جمع هستند؟

1)الوان           2)بامدادان             3)صبحگاهان          4)هرسه

3

5/1

يك مثال براي هر يك از موضوعات زير بنويسيد.

گفت و گوي دروني:

گفت و گو با ديگران:

4

2

مترادف كلمات زير را بنويسيد

طريقت(         )    متعالي(         )     ملاحان(          )      مقهور(          )

  5 

5/1

 

هم خانواده‌ي كلمات زير  را بنويسيد

عشاق(       )           مظهر(        )           خلق(         )

6

 

 

2

دو اضافه‌ي تشبيهي نام ببريد

 

 

 

7

 

1

جدول زير را كامل كنيد

ماضي استمراري(امروز)

مي‌نوشتند

 

ماضي استمراري(قديم)

 

بنهادي

 

8

  

  1 

منظور ازجمله ی  « برادر خویش را نصرت کن اگر ظالم باشد یا مظلوم »  چیست؟

9

 

3

معني شعر هاي زير را بنويسيد

آنچه در علم بيش مي‌بايد                       دانش ذات خويش مي‌بايد

تا قيامت سخن اندر كرم ورحمت او           همه گويند دو يكي گفته نبايد ز هزار

10

2

يكي از شعرهايي كه حفظ هستيد بنويسيد

11

 
٧  
تﺳﯾﭼ گوﻟﺎﯾد ﺎﺑ گوﻟوﻣ توﺎﻔﺗ ؟  
١  
٨  
ﺎھ لﻌﻓ   دﯾﺑﺎﯾﺑ ارﯾز تﻼﻣﺟ رد فوذﺣﻣ   .  
وﺷﻣ نﻣﯾا لﻣﻋ تﺎﻓﺎﮑﻣرا / وﺟ ز وﺟ دﯾورﺑ وﺟ زا مدﻧﮔ  
ا ورﺑﮐا ﻋ مظ   مدآو مﻟﺎﻋ یادﺧ / ﺎﺑﯾز ترﯾﺳودﯾرﻓآ بوﺧﺗروﺻ  
٢  
٩  
 تﺳﯾﭼ نﯾﻣظﺗ  تﺳا عوﻧ دﻧﭼرﺑو . ﺢﯾﻣﻠﺗ ﺎﺑ نآ توﺎﻔﺗ ؟  
١.۵  
١٠  
دﯾدﺟ ﺎﺑ نﮭﮐ یرارﻣﺳا ﯽﺿﺎﻣ یﺎھ لﻌﻓ توﺎﻔﺗ   ؟تﺳﯾﭼ  
٠.۵  
١١  
نﮭﮐ رﺛﻧ یﺎھ ﯽﮔژﯾو   تﺳﯾﭼ ؟ ) ٣   دروﻣ (  
١.۵  
١٢  
ﺑ ار ﮫﻠﻣﺟ عاوﻧا دﯾرﺑ مﺎﻧ توﺎﻔﺗ رﮐذﺎ  
   ١     
١٣  
دﯾرﺑ مﺎﻧ ار هدﺎﺳ رﯾﻏ ﮫﻠﻣﺟ عاوﻧا  
  ٠.۵  
١۴ 
نﺗﻣ مﺎﺟﺳﻧا    تﺳﯾﭼ  
١  
١۵  
 
 
 
تﺳﯾﺟ دﻘﻧ  
٢  
   ١٧  
 
  
١۶  
دﺳﯾوﻧﺑ ارﯾز تﺎﻐﻟ ﯽﻧﻌﻣ  
نازﺎﻧ  :  --------   ﻋ  ّ ز :  ----------- خرﭼ ) ﯽﮭﻟا ( :  ---------   ﺷﺑآ روﺧ  -------- ﮫﻠﻣﺟ  ------ ﮫﻓرﺧ  
٢  
١٧  
رﯾز تﯾﺑ ﯽﻧﻌﻣ  
ﻋر نﺎﯾﻣرد ﯾﺎ ﺎ   دوﻣوﻧﻣ رﯾﻘﺣ نﺎﻧﭼ  
١  
       
       
       
       
       
       
        
       
 ****

- درستی یا نا درستی جملات زیر را مشخص کنید:                                                                                               1- مرو یک فعل نفی است.  (  )                                                                                                      25/0       2- هوهوی باد از اصوات است.  (  )                                                                                                25/0

- با کلمات مناسب کامل کنید:                                                                                1-فعل های.............همیشه گذرا هستند.                                                                                 5/0       2-چشمه های خروشان یک اضافه ی............است.                                                                    5/0       3-شعر دانایی اثر...............است.                                                                                       5/0        4-از قالب شعری.............برای گفتن داستان استفاده می شود.                                                       5/0        5-بیت اول هر شعر را.............می نامند.                                                                              5/0

- گزینه ی مناسب را انتخاب کنید:                                                                                                     1- داستان هایی را که شخصیت آن ها حیوانات باشد چه می نامند؟                                                          1         الف)رمان                ب)داستانک                  ج)فابل                   د)قطعه                                               2- شاهنامه یک مثنوی.........است.                                                                                        1        الف)عارفانه              ب)عامیانه                    ج)ادبی                  د)حماسی                                             3- گفته باشم یک فعل...........است.                                                                  1      الف)ماضی ساده         ب)ماضی التزامی           ج)ماضی بعید          د)مضارع التزامی                                    4-کدام یک از موارد از آثار قیصر امین پور نیست؟                                                                      1        الف)از آسمان سبز         ب)گلها همه آفتاب گردانند            ج)تنقس صبح             د)آیینه های ناگهان                    5- روضه ی خلد به تقلید از چه کتابی نوشته شده است؟                                                                  1        الف)بوستان سعدی        ب)امدادهای غیبی            ج)اخلاق ناصری               د)گلستان سعدی                       6-قالب شعری عمر خیام چیست؟                                                                                            1          الف)مثنوی              ب)غزل                 ج)قطعه                 د)رباعی                                                   7-کدام گزینه به ترتیب بن مضارع مصدرهای"گسستن.افتادن.زدن.گریستن"است؟                                     2       الف)گسس.افت.زد.گری                              ب)گسل.یافت.زن.گریست                                                       ج)گسل.افت.زن.گری                                د)گسل.افت.زد.گری                    

- بهترین گزینه را انتخاب کنید:                                                                                                         1-کلیله و دمنه از بهترین فابل های...........است.                                                                        5/0      الف)ایرانی                                                                                                                                ب)هندی                                                                                                                                   ج)تاریخی                                                                                                                                 د)گزینه ی الف و ب                                                                                                                     ه)هیچکدام                                                                                                                                 2-نی نامه..........بیت اول مثنوی است.                                                                                   5/0       الف)17                                                                                                                                    ب)16                                                                                                                                     ج)7                                                                                                                                        - تفاوت های دیالوگ و مونولوگ چیست؟                                                                                       2                                                                                                                                                                                                                                                                                                  

- تفاوت های قالب شعری غزل و قصیده در چیست؟                                                                          2                                                                                                                                 

   - تضمین چیست؟                                                                                                                  2       

- متن زیر را به نثر ساده باز گردانید.                                                                                          2                                                                                                                                                   
 اینک ای خوب فصل غریبی سر آمد                                       چون تمام غریبان تو را می شناسند                                 

                                                                                                                                                                                                                                                                                                             موفق باشید                     

 

*********************************************************************************

 



تاريخ : پنجشنبه هفتم آذر 1392 | 8:18 | نویسنده : غلامحسین منافی-سرگروه ادبیات فارسی استان |

امتحان: ادبيات

تاريخ:

طراح سوال:امير مهدي نوراني

مدت: 60 دقيقه

اداره آموزش و پرورش استان اردبيل

 

 

مدرسه‌ي شهيد بهشتي

نام:

نام خانوادگي:

شماره:

كلاس:

 

  

  2

 

جملات درست و نادرست را مشخص كنيد.

1) نام اثر بو شكور بلخي جام جم نام داشت.

2) روش ساخت ماضي بعيد = بن+ه+(بودم وبودي و ...) 

**

- درستی یا نا درستی جملات زیر را مشخص کنید:                                                                                               1- مرو یک فعل نفی است.  (  )                                                                                                      25/0       2- هوهوی باد از اصوات است.  (  )                                                                                                25/0

- با کلمات مناسب کامل کنید:                                                                                1-فعل های.............همیشه گذرا هستند.                                                                                 5/0       2-چشمه های خروشان یک اضافه ی............است.                                                                    5/0       3-شعر دانایی اثر...............است.                                                                                       5/0        4-از قالب شعری.............برای گفتن داستان استفاده می شود.                                                       5/0        5-بیت اول هر شعر را.............می نامند.                                                                              5/0

- گزینه ی مناسب را انتخاب کنید:                                                                                                     1- داستان هایی را که شخصیت آن ها حیوانات باشد چه می نامند؟                                                          1         الف)رمان                ب)داستانک                  ج)فابل                   د)قطعه                                               2- شاهنامه یک مثنوی.........است.                                                                                        1        الف)عارفانه              ب)عامیانه                    ج)ادبی                  د)حماسی                                             3- گفته باشم یک فعل...........است.                                                                  1      الف)ماضی ساده         ب)ماضی التزامی           ج)ماضی بعید          د)مضارع التزامی                                    4-کدام یک از موارد از آثار قیصر امین پور نیست؟                                                                      1        الف)از آسمان سبز         ب)گلها همه آفتاب گردانند            ج)تنقس صبح             د)آیینه های ناگهان                    5- روضه ی خلد به تقلید از چه کتابی نوشته شده است؟                                                                  1        الف)بوستان سعدی        ب)امدادهای غیبی            ج)اخلاق ناصری               د)گلستان سعدی                       6-قالب شعری عمر خیام چیست؟                                                                                            1          الف)مثنوی              ب)غزل                 ج)قطعه                 د)رباعی                                                   7-کدام گزینه به ترتیب بن مضارع مصدرهای"گسستن.افتادن.زدن.گریستن"است؟                                     2       الف)گسس.افت.زد.گری                              ب)گسل.یافت.زن.گریست                                                       ج)گسل.افت.زن.گری                                د)گسل.افت.زد.گری                    

- بهترین گزینه را انتخاب کنید:                                                                                                         1-کلیله و دمنه از بهترین فابل های...........است.                                                                        5/0      الف)ایرانی                                                                                                                                ب)هندی                                                                                                                                   ج)تاریخی                                                                                                                                 د)گزینه ی الف و ب                                                                                                                     ه)هیچکدام                                                                                                                                 2-نی نامه..........بیت اول مثنوی است.                                                                                   5/0       الف)17                                                                                                                                    ب)16                                                                                                                                     ج)7                                                                                                                                        - تفاوت های دیالوگ و مونولوگ چیست؟                                                                                       2                                                                                                                                                                                                                                                                                                  

- تفاوت های قالب شعری غزل و قصیده در چیست؟                                                                          2                                                                                                                                 

   - تضمین چیست؟                                                                                                                  2       

- متن زیر را به نثر ساده باز گردانید.                                                                                          2                                                                                                                                                   
 اینک ای خوب فصل غریبی سر آمد                                       چون تمام غریبان تو را می شناسند                                 

                                                                                                                                                                                                                                                                                                             موفق باشید                     

 

*********************************************************************

 

3) تعداد ابيات قصيده بيشتر از غزل است.

4) نام نخستين اثر سهراب سپهري (ما هيچ ما نگاه) مي‌باشد.

1

 

 

 

 

 

 

 2

جاي خالي را پر كنيد.

اوحدي مراغه‌اي در قرن ....... مي‌زيست ونام اثر او ........مي‌باشد

يكي از معروف ترين فابل‌هاي ادبيات ......... مي‌باشد.

فعل ديده باشي ماضي........ است.

2

 

 

 

 

 

 2 

 

 

 

 

گزينه‌ي صحيح را انتخاب كنيد

1-كدام از آثار محمد غزالي نيست؟

1)كيميايي سعادت      2)بينوايان       3)نصيحه الملوك       4)احياء علوم الدين

2-براي سرودن داستان‌هاي بلند از كدام قالب شعري استفاده مي‌شود؟

1)مثنوي               2)غزل            3)قصيده            4)رباعي

3-نقش دستوري كدام يك از واژه هاي عبارت زير ، نادرست است؟

مثل توچون مورچه‌اي است كه درقصرملكه سوراخي دارد؛وجز غذاي خويش و ياران خويش چيزي نمي‌بيند.

1)مسند،متمم،مفعول،متمم                   2)متمم،قيد،مفعول،متمم

3)مسند،متمم،نهاد،متمم                      3)متمم،قيد،نهاد،متمم

4-كدام يك از كلمات زير جمع هستند؟

1)الوان           2)بامدادان             3)صبحگاهان          4)هرسه

3

5/1

يك مثال براي هر يك از موضوعات زير بنويسيد.

گفت و گوي دروني:

گفت و گو با ديگران:

4

2

مترادف كلمات زير را بنويسيد

طريقت(         )    متعالي(         )     ملاحان(          )      مقهور(          )

  5 

5/1

 

هم خانواده‌ي كلمات زير  را بنويسيد

عشاق(       )           مظهر(        )           خلق(         )

6

 

 

2

دو اضافه‌ي تشبيهي نام ببريد

 

 

 

7

 

1

جدول زير را كامل كنيد

ماضي استمراري(امروز)

مي‌نوشتند

 

ماضي استمراري(قديم)

 

بنهادي

 

8

  

  1 

منظور ازجمله ی  « برادر خویش را نصرت کن اگر ظالم باشد یا مظلوم »  چیست؟

9

 

3

معني شعر هاي زير را بنويسيد

آنچه در علم بيش مي‌بايد                       دانش ذات خويش مي‌بايد

تا قيامت سخن اندر كرم ورحمت او           همه گويند دو يكي گفته نبايد ز هزار

10

2

يكي از شعرهايي كه حفظ هستيد بنويسيد

11

 
٧  
تﺳﯾﭼ گوﻟﺎﯾد ﺎﺑ گوﻟوﻣ توﺎﻔﺗ ؟  
١  
٨  
ﺎھ لﻌﻓ   دﯾﺑﺎﯾﺑ ارﯾز تﻼﻣﺟ رد فوذﺣﻣ   .  
وﺷﻣ نﻣﯾا لﻣﻋ تﺎﻓﺎﮑﻣرا / وﺟ ز وﺟ دﯾورﺑ وﺟ زا مدﻧﮔ  
ا ورﺑﮐا ﻋ مظ   مدآو مﻟﺎﻋ یادﺧ / ﺎﺑﯾز ترﯾﺳودﯾرﻓآ بوﺧﺗروﺻ  
٢  
٩  
 تﺳﯾﭼ نﯾﻣظﺗ  تﺳا عوﻧ دﻧﭼرﺑو . ﺢﯾﻣﻠﺗ ﺎﺑ نآ توﺎﻔﺗ ؟  
١.۵  
١٠  
دﯾدﺟ ﺎﺑ نﮭﮐ یرارﻣﺳا ﯽﺿﺎﻣ یﺎھ لﻌﻓ توﺎﻔﺗ   ؟تﺳﯾﭼ  
٠.۵  
١١  
نﮭﮐ رﺛﻧ یﺎھ ﯽﮔژﯾو   تﺳﯾﭼ ؟ ) ٣   دروﻣ (  
١.۵  
١٢  
ﺑ ار ﮫﻠﻣﺟ عاوﻧا دﯾرﺑ مﺎﻧ توﺎﻔﺗ رﮐذﺎ  
   ١     
١٣  
دﯾرﺑ مﺎﻧ ار هدﺎﺳ رﯾﻏ ﮫﻠﻣﺟ عاوﻧا  
  ٠.۵  
١۴ 
نﺗﻣ مﺎﺟﺳﻧا    تﺳﯾﭼ  
١  
١۵  
 
 
 
تﺳﯾﺟ دﻘﻧ  
٢  
   ١٧  
 
  
١۶  
دﺳﯾوﻧﺑ ارﯾز تﺎﻐﻟ ﯽﻧﻌﻣ  
نازﺎﻧ  :  --------   ﻋ  ّ ز :  ----------- خرﭼ ) ﯽﮭﻟا ( :  ---------   ﺷﺑآ روﺧ  -------- ﮫﻠﻣﺟ  ------ ﮫﻓرﺧ  
٢  
١٧  
رﯾز تﯾﺑ ﯽﻧﻌﻣ  
ﻋر نﺎﯾﻣرد ﯾﺎ ﺎ   دوﻣوﻧﻣ رﯾﻘﺣ نﺎﻧﭼ  
١  
       
       
       
       
       
       
        
       
 ****

- درستی یا نا درستی جملات زیر را مشخص کنید:                                                                                               1- مرو یک فعل نفی است.  (  )                                                                                                      25/0       2- هوهوی باد از اصوات است.  (  )                                                                                                25/0

- با کلمات مناسب کامل کنید:                                                                                1-فعل های.............همیشه گذرا هستند.                                                                                 5/0       2-چشمه های خروشان یک اضافه ی............است.                                                                    5/0       3-شعر دانایی اثر...............است.                                                                                       5/0        4-از قالب شعری.............برای گفتن داستان استفاده می شود.                                                       5/0        5-بیت اول هر شعر را.............می نامند.                                                                              5/0

- گزینه ی مناسب را انتخاب کنید:                                                                                                     1- داستان هایی را که شخصیت آن ها حیوانات باشد چه می نامند؟                                                          1         الف)رمان                ب)داستانک                  ج)فابل                   د)قطعه                                               2- شاهنامه یک مثنوی.........است.                                                                                        1        الف)عارفانه              ب)عامیانه                    ج)ادبی                  د)حماسی                                             3- گفته باشم یک فعل...........است.                                                                  1      الف)ماضی ساده         ب)ماضی التزامی           ج)ماضی بعید          د)مضارع التزامی                                    4-کدام یک از موارد از آثار قیصر امین پور نیست؟                                                                      1        الف)از آسمان سبز         ب)گلها همه آفتاب گردانند            ج)تنقس صبح             د)آیینه های ناگهان                    5- روضه ی خلد به تقلید از چه کتابی نوشته شده است؟                                                                  1        الف)بوستان سعدی        ب)امدادهای غیبی            ج)اخلاق ناصری               د)گلستان سعدی                       6-قالب شعری عمر خیام چیست؟                                                                                            1          الف)مثنوی              ب)غزل                 ج)قطعه                 د)رباعی                                                   7-کدام گزینه به ترتیب بن مضارع مصدرهای"گسستن.افتادن.زدن.گریستن"است؟                                     2       الف)گسس.افت.زد.گری                              ب)گسل.یافت.زن.گریست                                                       ج)گسل.افت.زن.گری                                د)گسل.افت.زد.گری                    

- بهترین گزینه را انتخاب کنید:                                                                                                         1-کلیله و دمنه از بهترین فابل های...........است.                                                                        5/0      الف)ایرانی                                                                                                                                ب)هندی                                                                                                                                   ج)تاریخی                                                                                                                                 د)گزینه ی الف و ب                                                                                                                     ه)هیچکدام                                                                                                                                 2-نی نامه..........بیت اول مثنوی است.                                                                                   5/0       الف)17                                                                                                                                    ب)16                                                                                                                                     ج)7                                                                                                                                        - تفاوت های دیالوگ و مونولوگ چیست؟                                                                                       2                                                                                                                                                                                                                                                                                                  

- تفاوت های قالب شعری غزل و قصیده در چیست؟                                                                          2                                                                                                                                 

   - تضمین چیست؟                                                                                                                  2       

- متن زیر را به نثر ساده باز گردانید.                                                                                          2                                                                                                                                                   
 اینک ای خوب فصل غریبی سر آمد                                       چون تمام غریبان تو را می شناسند                                 

                                                                                                                                                                                                                                                                                                             موفق باشید                     

 

*********************************************************************************

 



تاريخ : پنجشنبه هفتم آذر 1392 | 8:18 | نویسنده : غلامحسین منافی-سرگروه ادبیات فارسی استان |

شه لب تشنگان مــــي گفت زيــر تيغ قاتــلها

الا يـــــــــا ايها الساقي ادر كاسا و نــاولــها

به غير از شاه مــظلومان نبيني عاشقي صادق

كه عشق آسان نمود اول ولي افتاد مشكل ها

سر شهزاده اكـبر چون زشمشير عدو شق شد

ز تاب جعد مشكينش چه خون افتاد در دل ها

بگـــو آماده شو زينب كــه بعداز ظهر عاشورا

جــــرس فرياد مي دارد كه بر بنديد محمل ها

مـــگو سلطان ديــن بد از بلاي كربــلا  غـافل

كه سالك بــي خبر نبـود ز راه و رسم منزل ها

چوشب شد، دربيابان غرق وحشت طفل شه،گفتا

كجا دانند حـــــــــال مــا سبكباران ساحل‏ها



تاريخ : دوشنبه چهارم آذر 1392 | 23:7 | نویسنده : غلامحسین منافی-سرگروه ادبیات فارسی استان |
چه قدر زیباست کسی را دوست بداریم..........نه برای نیاز ...................نه از روی اجبار................. نه از روی تنهایی..............

بلکه فقط برای این که ارزش دوست داشتن دارد......

دوستان گرامی دوستان دارم...........



تاريخ : یکشنبه سوم آذر 1392 | 23:42 | نویسنده : غلامحسین منافی-سرگروه ادبیات فارسی استان |

                                                              بنام خدا      

نام گروه:دانشوران ادب

اعضاي گروه : محمّد مهدي شهبازي-محمّدمهدي ناصريمنش-بنيامين ميرزا معصومزاده-عطا كاضمي وند- فربد وفائيان

1-صحيح وغلط بودن جملات زير رامشخص كنيد(2نمره)

الف)قالب شعرهاي نظامي قطعه است                           صحيح                     غلط      

ب)مهم ترين آثار شيخ محمود شبستري سعادت نامه است  صحيح                     غلط

 ج)نظامي درقرن هفتم مي زيست                              صحيح                     غلط  

د)محمود شبستري درقرن هفتم مي زيست                     صحيح                     غلط

2-جاي هاي خالي راپر كنيد(5/1نمره)

الف)متخصصان ودانشمندان مجبور شده اند اعتراف كنند كه جوانان مابا--------و----------و-------توانسته انداستعداد-------و--------خودراآشكار كنند

3-جاي خالي راكدام  گزينه كامل مي كن(5/2نمره)

دوره ي -------دوران شوروشوق است

الف)كودكي                   ب)نوزادي                    نوجواني وجواني                   د)هيچكدام             

4-دركدام گزينه قالب شر ((بابهاري كه مي رسد ازراه))دركدام گزينه آمده است؟( 2نمره)

الف)چهارپاره                ب)رباعي                    ج)قطعه                                د)غزل

5-دركدام گزينه((نهاد))حذف شده است؟(5/0)

الف)بردرختي شكوفه اي خنديد                                      ب)بازچشم جوانه اي واشد       

ج)آسمان مثل يك تبسم شد                                             د)مثل يك شاخه گل جوانه بزن      

6-دركدام موردمراعات نظير وهم تضادبكار رفته است(2نمره)

الف)جوانان ونوجوانان مااهل فكركردن دريافتن وتحليل كردن هستند

ب)اموزه وضع شما با يك سال پيش  اززمين تا آسمان تفاوت كرده است.

ج)امروزه دشمنان نمي خواهند دانشگاه ودرس ومدرسه و معلّم باشد

د) اين ها چراصلاح وپاكدامني وصداقت جوانان رانمي بينند

 


9- دوواژه ي كدام گزينه باهم تناسب ندارند؟(انمره)

الف)درياوماهي                 ب)كوه ودشت              ج)قامت ورعنا              د)صبح واميد   

10-انواع تشبيه راتوضيح داده براي هر يك دومثال بزنيد.(5/2نمره)   

 

 

 


11-كدام قالب هاي شعري كمترازپانزده بيت هستند؟(5/1نمره)

 


12-بيت((اي نام توبهترين سرآغاز       بي نام تو نامه كي كنم باز))چند جمله دارد وچه آرايهاي درآن بكاررفته است ؟(5/1نمره) 

13-آثارخواجه عبدالله انصاري رانام برده نام نثر استفاده شده در كتب وي رابنويسيد (1نمره)

 

 


14- روانخواني((اي كميل))ازكدام كتاب وصفحه وحكمت آمده است وترجمه ي كيست؟(5/1نمره)

 

 

 

 


           

                  موفق ومويدباشيد

 



تاريخ : سه شنبه بیست و هشتم آبان 1392 | 23:58 | نویسنده : غلامحسین منافی-سرگروه ادبیات فارسی استان |

شیوه نامه های تصحیح املای فارسی در تمامی مقاطع تحصیلی

الف- یک غلطی ها و نیم غلطی ها

عناوین غلط های املایی

نیم غلطی

یک غلطی

ملاحظات

الف- انتخاب نا به جا

انتخاب نا به جای کلمه

انتخاب بیش از یک شکل کلمه

از قلم انداختن یک کلمه

آوردن جانشین برای یک کلمه

تغییر دادن کلمه 

 

+

+

+

+

سبربه جای صبر و ((گل و خوار )) به جای گل و خار

((سبر))و ((صبر)) با هم

کلمه ای که اهمیت و بار املایی دارد .

کلمه ای که اهمیت و بار املایی دارد . مانند کمک به جای مساعد

(( غذا)) به (( قضا)) تغییر یابد .

ب- حرف نادرست

شکل نادرست حرف

حرف اضافی یا حذف حرف

دندانه ی اضافی یا حذف دندانه

نقطه اضافی ، کم یا نا به جا

سرکج اضافی یا حذف سرکج

کرسی نادرست همزه

حرف کشیده نادرست

یای میانجی اضافی یا حذف آن

تغییر دادن حرف ( به تبع واج )

تغییر ندادن حرف ( به تبعیت از عربی )

تغییر دادن شکل حرف

شکسته نوشتن حرف

 

+

+

+

+

+

+

+

+

 

 

(( بلغ)) به جای ((باغ ))و ...

(( بیانداخت )) به جای ((بینداخت ))، ((علاقمند)) به جای ((علاقه مند))

((بسبی)) به جای (( بسی))، (( صبحانه )) به جای(( صبحانه ))

(( یاور)) به جای(( یاور)) ، ((جنان)) به جای(( چنان))،((تفت )) به جای((نفت))

(( عسگر)) به جای (( عسکر)) ، (( جنگاور)) به جای (( جنگاور))

(( ماثر)) به جای (( موثر))

(( سخن )) به جای (( سخن ))

(( خانه ی دار)) به جای (( خانه دار)) ، (( خانه احمد )) به جای (( خانه ی احمد))

(( پمپه)) به جای (( پنبه )) و...

(( اسمعیل)) به جای (( اسماعیل)) و...

((شست )) به معنی عدد 60 به جای (( شصت )) و ...

(( برار )) به جای ((برای)) و...

            نشانه نادرست

            نشانه ی اضافی ، کم یا نا به جا

+

 

(( گلاب )) به جای (( گلاب)) ، (( می آید)) به جای (( می آید)) و ((متکا ))

به جای ((متکاه)) و ...

ت انفصال نادرست

انفصال(( ب)) از فعل

انفصال (( کلمات ترکیبی))

( منظور کلماتی است که در هیچ یک از کتاب های درسی موجود به شکل جدا دیده نشده اند )

+

+

+

 

(( به رفت)) به جای ((برفت)) و...

(( به داشت)) به جای ((بهداشت )) و ...

ث- کلمه ی نادرست ( فاقد ارزش املایی )

کلمه ی اضافی

کلمه ی محذوف

جانشین کردن کلمه دیگر

تغییر دادن کلمه

تکرار کردن کلمه

(اگر کلمه ی مکرر صحیح باشد، بار اول غلط محسب نمی شود ولی برای بار دوم و بیش تر در کل املا یک غلط محسوب می شود )

+

+

+

+

+

 

اضافه شدن مثلا (( مداد )) به متن املا و ...

حذف شدن مثلا (( مداد از متن املا و ...

مثلا (( خویش )) به جای (( خود)) و ...

مثلا (( پارسال )) به جای ((پارسا )) و برعکس ( غلط سمعی )

(( دوست)) و ((دوست)) با هم

 

 

 

 

 

 

ب- موارد دو املایی

عناوین دو املایی

مصوبه

گونه ی دیگر

دو املایی

الف اتصال و انفصال

اتصال و انفصال (( است ، اند))

اتصال و انفصال پیشوند ((به))

اتصال و انفصال((بی))

اتصال و انفصال((تر))،((ترین))

اتصال و انفصال((چه))

اتصال و انفصال((کلمات ترکیبی))

اتصال و انفصال((که))

اتصال و انفصال((ها))

اتصال و انفصال((هم))

اتصال و انفصال((به،می)

 

 

((معلم است،معلم اند))

(( به نام))،((به خصوص))

(( بی علاقه ))

(( بزرگ تر))

(( چه قدر))

(( فرهنگ سرا))

(( چنان که))

((کتاب ها ))

((هم کلاس ))

(( به خانه می رود ))

 

(( معلمست ، معلمند))

(( بنام )) ، (( بخصوص))

(( بیعلاقه ))

((بزرگتر))

((چقدر))

(( فرهنگسرا))

( چنانکه))

((کتابها ))

((همکلاس ))

(( بخانه می رود ))

 

هر دو صحیح است

هر دو صحیح است

هر دو صحیح است

هر دو صحیح است

هر دو صحیح است

هر دو صحیح است

هر دو صحیح است

هر دو صحیح است

هر دو صحیح است

هر دو صحیح است

ب- تغییر

تغییر واج

خانه ی علی

املای فارسی ، دانایی

خانه ی علی

املاء فارسی ، دانایی

هر دو صحیح است

هر دو صحیح است

پ -حذف و اضافه

 

 

رعایت نشانه گذاری:

(( داناست ،نیکوست))و...

((داود، جست و جو))و ...

گفت : می آیم ))و ...

(( داناست ،نیکوست))و...

((داود، جست و جو))و ...

 

گفت : می آیم ))و ...

هر دو صحیح است

هر دو صحیح است

 

هر دو صحیح است

چند تذکر:

1-  هر مورد در کل املا هر کلمه تنها یک بار گرفته میشودمثلا اگر صبر را سه بار سیر بنویسید یک بار غلط گرفته میشود.

2-  موارد دو املایی عمدتا کلماتی است که در کتابهای درسی- و نه کتابهای غیر درسی به دو شک دیده می شوند و قرار است همه آنها را در آینده شیوه املایی داشته باشند.بنابراین کاربرد بخش دو املایی دائمی نیست.

3-   در موارد کم یا زیاد گذاشتن نقطه و دندانه در کل املاء دو بار محاسبه خواهد شد.

4-   درباره تشدید و سر کج در کل املا تنها دو بار محاسبه خواهد شد.

*در دو املایی اصل شکل مصوبه است اما اگر گونه ای دیگر نوشته شود غلط نیست.معلم باید بر اصل مصوب تاکید و تکیه کند.



تاريخ : شنبه بیست و پنجم آبان 1392 | 22:38 | نویسنده : غلامحسین منافی-سرگروه ادبیات فارسی استان |
آدرس سایت ورایانامه (ایمیل) پایگاه کیفیت بخشی ادبیات راهنمایی

باسلام

 بدین وسیله آدرس جدید سایت ورایانامه (ایمیل) پایگاه کیفیت بخشی ادبیات فارسی راهنمایی کشور تقدیم می گردد.مقتضی است سرگروه های محترم شهرستان ها ومناطق

دراین خصوص اطلاع رسانی لازم را به عمل آورند.

  آدرس سایت:pkak.hoomad.ir

  رایانامه :bu.farsi@mihanmali.ir


تاريخ : شنبه بیست و پنجم آبان 1392 | 22:32 | نویسنده : غلامحسین منافی-سرگروه ادبیات فارسی استان |

مجموعه ام، ای، است،

صورت‌های متصل فعل«بودن» در زمان حال(ام، ای، است، ایم، اید، اند) به شکل زیر است:

کلمات مختوم به
صامت میانجی
مثال
صامت متصل
-
خشنودم
خشنودی
خشنود است
 
 
خشنودیم
خشنودید
خشنودند
«و» با صدایی نظیر آنچه در
-
رهروم
رهروی
رهرو است
«رهرو» به کار رفته است
 
رهرویم
رهروید
رهروند
صامت متصال
-
پاکم
پاکی
پاک است
 
 
پاکیم
پاکید
پاک‌اند
«آ»
«ی»
دانایم
دانایی
داناست
 
 
داناییم
دانایید
دانایند

«و»با صدایی نظیر آن‌چه در«دانشجو»

«ی»
دانش‌جویم
دانش‌جویی
دانش‌جوست
به کار رفته است
 
دانش‌جوییم
دانش‌جویید
دانش‌جویند

«و» با صدایی نظیر آن‌چه در«تو»

همزه
توام
دوای/تویی
توست
به کار رفته است
 
توایم(شماکارمند)
مترواید
تواند

«ــَ»(هان بیان حرکت)

همزه
خسته‌ام
خسته‌ای
خسته است
 
 
خسته‌ایم
خسته‌اید
خسته‌اند
«اِی»
همزه
تیزپی‌ام
تیز‌پی‌ای
تیزپی است
 
 
تیز‌پی‌ایم
تیز‌پی‌اید
تیزپی‌اند
« ای»
همزه
کاری‌ام
کاری‌ای
کاری است
 
 
کاری‌ایم
کاری‌اید
کاری‌اند
 

ضمایر ملکی و مفعولی:

ضمایر ملکی و مفعولی[ــَـ م،‌ ــَـ ت، ــَـش، ــِـ مان(مان)، ــِـ تان(تان)، ــِـ شان(شان)]، در حالت‌های شش‌گانه، همراه با واژه‌های پیش از خود به صورت‌های زیر نوشته می‌شود:

کلمات مختوم به
صامت میانجی
مثال

صامت منفصل

-
برادری

صامت متّصل

-
کتابی

«و» با صدایی نظیر آن‌چه در«رهرو

 
 

به کار رفته است

 
رهروی

«ـَـ»(هان بیان حرکت)

همزه
خانه‌ای
«اِی»
همزه
تیز‌پی‌ای
«ای»
همزه
کشتی‌ای

«و» با صدایی نظیر آن‌چه در«رادیو»

 
 

به کار رفته است

«ی»
رادیویی

« آ»

«ی»
دانایی

«و» با صدایی نظیر آن چه در«دانشجو»

 
 

به کار رفته است

«ی»
دانشجویی

کسره اضافه:

نشانه کسره اضافه در خط آورده نمی‌شود، مگر برای رفع ابهام در کلماتی که دشواری ایجاد می‌کند:

 

اسبِ سواری/ اسب سواری:

- کلماتی مانند رهرو، پرتو، جلو، در حالتِ مضاف، گاهی با صامت میانجی«ی» می‌آید، مانند«پرتوی آفتاب» و گاهی بدون آن، مانند«پرتو آفتاب». آوردن یا نیاوردن صامت میانجی«ی» تابع تلفّظ خواهد بود.

- برای کلمات مختوم به های بیان حرکت، در حالتِ مضاف، از علامت«ء»(ی کوتاه شده شبیه همزه) استفاده می‌شود:

 
 خانه من، نامه او

-«ی»، در کلمه‌های عربی مختوم به«ی»(که «آ» تلفظ می‌شود)، در اضافه به کلمه بعد از خود، به«الف» تبدیل می‌شود:

عیسای مسیح، موسای کلیم، هوای نَفْس، کبْرای قیاس

 

نشانهٔ همزه

همزهٔ میانی

الف)اگر حرفِ پیش از آن مفتوح باشد، روی کرسی«ا» نوشته می‌شود، مگر آن که پس از آن مصوّتِ«ای» و«او» و«ــِـ» باشد که در این صورت روی کرسی«یـ» نوشته می‌شود:

رأفت، تأسّف، تلألؤ، مأنوس، شأن

رئیس، لئیم، رئوف، مئونت، مطمئن، مشمئز

تبصره: در کلمات عربی بر وزن«مُتَفَعِّل» نظیر متأثّر، متأخّر، متألّم که در تداول، اولین فتحه آنها به کسره تبدیل شده، همان صورت عربی آن ملاک قرار گرفته است.

ب)اگر حرفِ پیش از آن مضموم باشد، روی کرسی«و» نوشته می‌شود، مگر آن که پس از آن مصوت«او» باشد که در این صورت روی کرسی«یـ» نوشته می‌شود:

رؤیا، رؤسا، مؤسّسه، مؤذّن، مؤثّر، مؤانست

شئون، رئوس

ج)اگر حرفِ پیش از آن مفتوح یا ساکن و پس از آن حرف«آ» باشد، به صورت آ/آ نوشته می‌شود:

مآخذ، لآلی، قرآن، مرآت

در بقیهٔ موارد و در کلّیهٔ کلماتِ دخیلِ فرنگی با کرسی«ئـ» نوشته می‌شود:

لئام، رئالیست، قرائات، استثنائات، مسئول، مسئله، جرئت، هیئت، لئون، مسئول، تئاتر، نئون، استثنا: توأم

 

همزهٔ پایانی:

الف)اگر حرفِ پیش از آن مفتوح باشد(مانند همزهٔ میانی ماقبل مفتوح)، روی کرسی «ا» نوشته می‌شود:

خلأ، ملأ، منشأ، ملجأ

ب)اگر حرفِ پیش از آن مضموم باشد(مانند همزهٔ میانی ماقبل مضموم)، روی کرسی«و» نوشته می‌شود:

لؤلؤ، تلألؤ

ج)اگر حرفِ پیش از آن مکسور باشد، روی کرسی«ی» نوشته می‌شود:

متلألی

د)اگر حرفِ پیش از آن ساکن یا یکی از مصوّت‌های بلندِ«آ» و «او»و«ای» باشد، بدون کرسی نوشته می‌شود:

جزء، سوء، شیء، بُطء، بطیء، سماء، ماء

تبصره1: گاهی پس از مصوت‌های بلند«آ» همزهٔ پایانی حذف می‌شود: شهدا، کربلا، املا، امضا، انشا

تبصره 2: هر گاه همزهٔ پایانی ماقبل ساکن(بدون کرسی) یا همزهٔ پایانی ماقبل مفتوح(با کرسی«ا») و یا همزهٔ پایانی ماقبل مضموم(با کرسی«و») به یای وحدت یا نکره متّصل شود، کرسی«یـ» می‌گیرد و کرسی قبلی آن نیز حفظ می‌شود.

راهنمای کتابتِ همزه

کرسی«ا»
کرسی«و»
کرسی«یـ»
بدون کرسی
«أ، ـأ»
«آ، ـآ»
«ؤ، ـؤ»
«ئـ ـئـ»
«ء»
بأس
قرآن
تلألؤ
ائتلاف
بُطء
تأثیر
لآلی
رؤسا
ارائه
بَطیء
تأخّر
مأل
رؤیا
اسائه
جزء
تأخیر
مرآت
رؤیت
استثنائات
سوء
تأدیب
مآخذ
سؤال
استثنائی
شیء
تأذّی
مثآثر
فؤاد
القائات
ضوء
تأسّف
منشآت
لؤلؤ
اورلئان
فیء
تأسیس
مآب
لؤم
ایدئالیسم
ماء
تأکید
مآرب
مؤالفت
بئاتریس
 
تألّف
 
مؤانست
بئر
 
تألیف
 
مؤتلف
پرومتئوس
 
تأمّل
 
مؤتمن
پنگوئن
 
تأمین
 
مؤثّر
تبرئه
 
تأنّی
 
مؤدّب
تخطئه
 
تأنیث
 
مؤدّی
تئاتر
 
تأویل
 
مؤذّن
تئودور
 
تفأّل
 
مؤسّس
توطئه
 
تلألؤ
 
مؤسّسه
جزئی
 
توأم
 
مؤکد
سوئی
 
خلأ
 
مؤلّف
جرئت
 
رأس
 
مؤمن
دنائت
 
رأی
 
مؤنّث
دوئل
 
سبأ(قرآنی)
 
مؤمن
رافائل
 
شأن
 
مؤنّث
رئالیست
 
مأثور
 
مؤوّل
رئالیسم
 
مأجور
 
مؤید
رئوس
 
مأخذ
 
 
رئوف
 
مأخوذ
 
 
رئیس
 
مأذون
 
 
ژوئن
 
مأکول
 
 
ژئوفیزیک
 
مألوف
 
 
سئانس
 
مأمن
 
 
سئول
 
مأمور
 
 
سوئد
 
مأنوس
 
 
سیئات
 
مأوا
 
 
شائول
 
مأیوس
 
 
شئون
 
مبدأ
 
 
قرائت
 
متأثّر
 
 
قرائات
 
متأخّر
 
 
کاکائو
 
متأذّی
 
 
کلئوپاترا
 
متألّم
 
 
لائوس
 
متأهّل
 
 
لِئام، لئیم
 
متأهّل
 
 
لئون
 
متلألیء
 
 
لوئی
 
مستأصل
 
 
مائومائو
 
ملأ
 
 
مسائل
 
ملجأ
 
 
مسئول
 
منشأ
 
 
مئونت
 
نبأ(قرآنی)
 
 
مرئوس
 
یأس
 
 
مرئی
 
 
 
 
مشمئز
 
 
 
 
ناپلئون
 
 
 
 
نشئه
 
 
 
 
نشئت
 
 
 
 
نوئل
 
 
 
 
نئون
 
 
 
 
ویدئو
 
 
 
 
هیئت
 
 
ه

«ه» در واژه‌ها و ترکیبات و عبارت‌های مأخوذ از عربی به صورت‌های زیر نوشته می‌شود:

1.اگر در آخرِ کلمه تلفّظ شود به صورتِ«ت» نوشته می‌شود:

رحمت، جهت، قضات، نظارت، مراقبت، برائت

استثنا: صلوه، مشکوه(آن جا که مراعاتِ رسم‌الخطّ قرآنی این کلمات در نظر باشد).

2.اگر در آخرِ کلمه تلفّظ نشود، برای نشان دادنِ حرکتِ ماقبلِ آن، به صورت«ـه/ه»(های بیان حرکت)نوشته می‌شود:

علاقه، معاینه، نظاره، مراقبه، آتیه

و در این حالت همهٔ احکامِ متعلّق به‌های بیان حرکت بر آن جاری است.

علاقه‌مند، نظارگان، معاینهٔ بیمار، مراقبه‌ای

3.در ترکیباتِ عربی رایج در فارسی، مانند کامله‌الوداد، لیله‌القدر، ثقه‌الاسلام، حجه‌الاسلام، آیه‌الله، خاتمه‌الامر، دایره‌المعارف، معمولا به صورتِ(ـه/ه) نوشته می‌شود.

«و» که در برخی از کلمه‌های عربی، مانند زکوه، حیوه، مشکوه، صلوه به صورت«آ» تلفّظ می‌شود، در فارسی(جز در مواردی که رعایتِ رسم‌الخطّ قرآنی این گونه کلمات مورد نظر باشد) به صورت«الف» نوشته می‌شود.

زکات، حیات، مشکات، صلات

تبصره: کلمه‌هایی مانند زکوه، مشکوه، صلوه(اگر به این صورت نوشته شده باشد)، در اضافه به«ی» نسبت یا وحدت، با«ا» و«ت» نوشته می‌شود:

زکاتی، مشکاتی، صلاتی، حیاتی

 

الف کوتاه:

«الف کوتاه» همیشه به صورتِ «الفِ» نوشته می‌شود، مگر در موارد زیر:

1. الی، علی، حتّی، اولی، اوُلی

2. اسم‌های خاص:

عیسی، یحیی، مرتضی، مصطفی، موسی، مجتبی

تبصره: واژه‌هایی مانند اسمعیل، هرون، رحمن که در رسم‌الخطِّ قرآنی به این صورت نوشته می‌شود در فارسی با«الف» نوشته می‌شود: اسماعیل، هارون، رحمان.

3.ترکیباتی که عیناً از عربی گرفته شده است:

اعلام الهدی، بدرالدُّجی، طوبی، لک، لاتُعَدُّ و لاتُحصی، سِدرَهُ المُنتَهی، لا تُحصی(صیغه‌های فعلی)

- اسامی سوره‌های قرآن(مانند یس، طه، الم و )به شکل مضبوط در قرآن نوشته می‌شود.

 
تنوین:

آوردنِ تنوین(در صورتی که تلفّظ شود) در نوشته‌های رسمی و نیز در متون آموزشی الزامی است. تنوین به صورت‌های زیر نوشته می‌شود:

1.      تنوین نصب: در همه جا به صورت«اً / ـاً» نوشته می‌شود:

واقعاً، جزئاً، موقتاً، عجالتاً، نتیجتاً، مقدمتاً، طبیعتاً، عمداً، ابداً

تبصره1: کلمه‌های مختوم به همزه، مانند جزء، استثناء، ابتداء، هرگاه با تنوینِ نصب همراه باشد، همزهٔ آنها روی کرسی«یـ» می‌آید و تنوین روی«الفِ» بعد از آن قرار می‌گیرد: جزئاً، استثنائاً، ابتدائاً.

تبصره2: تاء عربی«ه/ ـه»، اعم از آن که در فارسی به صورتِ«ت» یا«ه/ـه»(های بیان حرکت) نوشته یا تلفّظ شود، در تنوین نصب، بدل به «ت» کشیده می‌شود و علامت تنوین روی الفی که پس از «ت»می‌آید قرار می‌گیرد، مانند نتیجتاً، موقتاً، نسبتاً، مقدمتاً، حقیقتاً.

2. تنوین رفع و تنوین جر: در همه جا به صورت ـٌــ و ــٍـ نوشته می‌شود و فقط در ترکیباتِ مأخوذ از عربی که در زبان فارسی رایج است به کار می‌رود:

مشارٌ الیه، مضافٌ الیه، منقولٌ عنه، مختلفٌ فیه، متفقٌ علیه

بعبارهٍ اُخری، اباً عن جدٍ، ای نحوٍ کان

 
تشدید:

گذاشتن تشدید همیشه ضرورت ندارد مگر در جایی که موجب ابهام و التباس شود که یکی از مصادیق آن، هم نگاشت‌هاست:

معین/ معین؛ علی/ عِلّی؛ دوار/ دوّار؛ کره/ کرّه؛ بنا/بنّا

تبصره: در متون آموزشی برای نوآموزان و غیرفارسی زبانان و نیز در اسناد و متونِ رسمی دولتی، گذاشتنِ تشدید در همه موارد ضروری است.

حرکت‌گذاری تنها در حدّی لازم است که احتمال بدخوانی داده شود:

عُرضه/ عَرضه؛ حَرف/ حِرَف؛ بُرَ/ بُرَد؛ سرچشمه/ سرِچشمه

 

هجای میانی«ـ ووـ »

واژه‌های دارای هجای میانی« ـ ووـ» با دو واو نوشته می‌شود:

طاووس، لهاوور، کیکاووس، داوود

تبصره1: نوشتن«داود» با یک واو به تبعیت از رسم‌الخطّ قرآنی بلامانع است.

تبصره2: در مورد نام شخص، ضبط نهادی شده(مطابق شناس‌نامه) اختیار می‌شود:

کاوس، کاوسی

 

منابع:

1. فرهنگستان زبان و ادب فارسی، دستور خط فارسی، چاپ اول: نشر آثار فرهنگستان، تهران1381.

2. احمد سمیعی(گیلانی)، نگارش و ویرایش، چاپ اول: انتشارات سمت، تهران 1378.

 
از کتاب «انواع ویرایش» اثر «ابوالفضل طریقه‌دار» صفحه:


تاريخ : شنبه بیست و پنجم آبان 1392 | 22:12 | نویسنده : غلامحسین منافی-سرگروه ادبیات فارسی استان |

درست نامه ی فارسی هفتم

 

 

صفحه

درست

نادرست ( چاپ كتاب)

1

31،خط یازدهم

استحکاماتی

استحکامّاتی

2

33 ، خط ششم

متوجّه شديد

متوجّه شدي

3

34 ، خط دوازدهم

نقل قول

نقل و قول

4

40 ، سطر هجدهم

مصوّب

مصوبّ

5

60 ، بيت سوم

شدش گيتي به پيش چشم ، تاريك

شدش گيتي به چشم چشم ، تاريك

6

99، بيت سوم در نكته ي دوم

نكردي در اين روز بر من جفا /

كه تو شير مردي و من پير زن

نكردي در اين روز بر من جفا كه /

تو شير مردي و من پير زن

7

117 ، بعد از عنوان فصل سطر دوم

‹‹– رستگاري ›› حذف شود

– رستگاري

8

122، خط چهارم تمرين شماره 1

جمله ي : املا در دوره ي اول متوسطه ، شامل دو بخش است :حذف شود

املا در دوره ي اول متوسطه ، شامل دو بخش است :

9

پشت جلد كتاب

تصويرآرامگاه عطار نيشابوري  بايد قرار بگيرد .

تصوير كنوني مربوط به آرامگاه خيام نيشابوري است 



تاريخ : شنبه بیست و پنجم آبان 1392 | 21:53 | نویسنده : غلامحسین منافی-سرگروه ادبیات فارسی استان |

با سلام.

منبع آزمون مرحله ي اوّل آنلاين (برخطّ) ادبيّات فارسي پايگاه كيفيّت بخشي كشوري، سال 93/ 92 خدمت همكاران محترم در نواحی ومناطق اعلام مي گردد.

نام كتاب : مباني خواندن در زبان فارسي (آموزش مهارت هاي خوانداري)

مؤلّفان: دكتر فريدون اكبري شلدره اي، حجت كجاني حصاري، رضا خاتمي

ناشر: لوح زرّين

چاپ : دوم

سال : 1391

تعداد فصول :4

تعداد صفحه :  88

زمان: تاريخ و ساعت دقيق برگزاري آزمون متعاقباً اعلام خواهد شد.

جهت دریافت کتاب سرگروه های هر منطقه می توانند آمار مناطق خود را اعلام و با شماره ( 09123935422  خاتمی ) تماس بگیرند

تاريخ : شنبه بیست و پنجم آبان 1392 | 21:52 | نویسنده : غلامحسین منافی-سرگروه ادبیات فارسی استان |

بسمه تعالی

نام گروه:اندیشمندان                                                                                      موضوع درس :امتحان  گروهی ادبیات                                                 تاریخ:12/8/92                                   


1- جملات صحیح  و غلط را مشخص کنید؟5.نمره

الف) شیخ محمود شبستری از عارفان مشهور قرن هفتم است.                   صحیح                                                                              غلط

ب)رگبار کلمات و در کوچه آفتاب از آثار طاهره ایبُد است.                      صحیح                                                                              غلط


2-جاهای    خالی را پر کنید؟1.5نمره

الف)حضرت امام خامنه ای در......... تیرماه، سال..........در مسجد............در تهران از جانب ...........مورد سوء قصد قرار گرفتند.

ب)به بوستان،گلستان و دیوان اشعار سعدی شیرازی ............ می گویند.

پ) داستان ای کمیل از حکمت ............ نهج البلاغه صفحه .......... می باشد.


3-در کدام گزینه فعل بیشتری وجود دارد؟1نمره

1)ذره   ذره   به آسمان بروم            ابر باشم ،دوباره آب شوم

2) بچه ها گرم گفتگو بودند بازهم در کلاس غوغا بود

3)شبنم از روی برگ گل برخاست    گفت:می خواهم آفتاب شوم

 

4-در عبارت زیر،به ترتیب چند جملۀ امری،چند جملۀ خبری وچند جمل وجود دارد؟1 نمره          

«دانایی ده که از راه نیفتیم ،   بینایی ده تا در چاه نیفتیم ،  دستگیر که دست آویز نداریم ، توفیق ده،تا در دین استوار شویم.»              

1)سه،سه،چهار                  2)پنج،سه،هشت            3)چها، دو،شش                4)چهار،چهار،هشت

5- معنای واژه های زیر را ینویسید.3نمره

تبسم:                            دست آویز:                                  تحذیر:                   زنجره:

 

عَلَم:                      مویه:                                معرفت:                                  صلاح:

6-برای کلمات زیر دو هم خانواده بنویسید.2نمره

جاری:....... و ........                      اعجاز:.........و..........            

فارغ:........و.........                       غرق:..........و..........

7-با مترادف  کلمات زیر جمله  زیبا بسازید.2.5نمره

تبسم:                                                  متعبد:

 

زلال:                                                 غوغا:

 

خُفته:                                                                                       

 

 

8-چه کسی داستان پردازی در منظو مه های او به اوج رسید؟5.نمره

 

9- شعر سنتی با شعر های نو چه فرقی دارد؟1نمره

 

10-آیه«کُلُ اَمرٍ ذی بالٍ لَم یَبدُا فیه بِسمِ الله فهوَ اَبتَر» با کدام بیت شعر «یاد تو» ارتباط معنایی دارد؟2نمره

 

11-شعر های «جلوۀ روی خدا»و«راز شکوفایی» آثار چه کسی هستند؟1نمره

12-ادبیات را تعریف کنید؟(با ذکر یک مثال)، 5.نمره

 

13-دونمونه از آ«ثار محمد جواد محبت» و دونمونه از آثار «طاهره ایبُد» را بنویسید.1نمره

 

14-بیت« روشن و گرم    و   زندگی   پرداز                                    آسمان  مثل یک تبسم شد » را به نثر ساده و روان بنویسید.1نمره

 

15-پیام شعر «با بهاری مه می رسد از راه» را در دوسطر بنویسید.1نمره

 

موفق   باشید                                                                                                                                                                                                                                               

 

 



تاريخ : شنبه بیست و پنجم آبان 1392 | 21:42 | نویسنده : غلامحسین منافی-سرگروه ادبیات فارسی استان |

به نام خداوند بخشنده ی دستگیر                     

اعضای گروه:                                         نمره از20

نمره به حروف:                                       نمره به عدد:

                     

1-با خط کشیدن دور گزینه درست صحیح یا غلط بودن را مشخص کنید: (1)

الف)گلستان و بوستان در سال 655ه.ق به وسیله جامی نوشته شد. ص  غ

ب)نویسنده ی گلستان و بوستان شریف الدین سعدی شیرازی است.  ص  غ

ج)از آثار نظامی می توان هفت اورنگ را نام برد. ص غ

د)از مقلدان گلستان می توان قیم مقام را نام برد.

 

2-جاهای خالی را پر کنید: (1)

الف)................در مرینان خراسان به دنیا آمد و در رشته ی.......... و.........  به درجه.......دست یافت .

ب)بنیان گذار شعر کودک در ایران...................بود.

ج)نام دیگر شکل زبانی................است

د)همواره در تشبیه ها.................و..........وجود دارد

 

3-این بیت از کیست؟(0.5)

       منتظران بهار فصل شکفتن رسید*مژده به گل ها برید یار به گلشن رسید    

 

 

4-در روان خوانی ای کمیل بگویید جابر پسر چه کسی بود و قالب و مترجم آن را بنویسید(0.5)

 

 

5-از آثار طاهره ایبد دو مورد را ذکر کنید.(1)

 

 

 

6-تضمین را تعریف کنید.(1)

 

 

 

7-هرگاه بخواهیم پدیده ای را توصیف کنیم باید به چه چیز هایی دقت کنیم؟(0.5)

 

 

 

8-یکی از منابع شناخت املای واژگان چیست؟(0.5)

 

9-طرز قرار گیری شعر در قالب چهار پاره را با رسم شکل توضیح دهید(1)

 

 

 

10-ابتدا معنی کلمه ی مکن باز را نوشته سپس شاعر این شعر را بنویسید(0.5)

       

تاتوانی پیش کس مگشای راز*بر کس این در مکن زنهار باز                      

            معنی کلمه:                                                شاعر: 

 

 

11-تفاوت شعر و نظم را بنویسید.(1)

 

 

 

12-نوشته ها و سروده های شیخ محمود شبستری در چه زمینه ای است؟(1)

 

 

13-آیه ی ان الله غیب السماوات ولارض مربوط به کدام بیت از شعر یاد تو است و معنی آن چیست؟(1)

 

 

14-انواع تشبیه را نوشته برای هرکدام مثال بزنید.(1)

 

 

 

15-باب های کتاب گلستان را به ترتیب بنویسید.(2)

 

 

16-در شعر زیر شبه جمله را یافته  و مفهوم کامل آ را بنویسید(0.5)

          کاش روزی به کام خود برسید*بچه ها اروزی من این است

 

17-تفاوت بوستان و گلستان را در جدول زیر توضیح دهید.(1.5)

        قالب

       موضوع

   سال تالیف

       کتاب  

 

 

 

گلستان سعدی

 

 

 

بوستان سعدی

 

    

18-معنی لغات را بنویسید.(3)

بصیرت:                        مویه:                        تبسم:                 مصحف:      

بر سرزنان:                 استحکامان:                   شعور:                غیرت:

طاعت:                     استقلال:                       ضمیر:                صلاح:

 

19-قالب شعر ها و نثر های زیر را بنویسید: (1.5)

 

زنگ افرینش:                       ای کمیل:                با جهانی که می رسد از راه:

جلوه ی روی خدا:                                                 راز شکوفایی:  

                           با آرزوی پیروزی-طرح کنندگان سوالات

 

اسامی طرح کنندگان سوالات:

سپهر عزیزی-امیر رجایی-فرشید بینازاده-محمد نظرپور-محمد رضا باریسی

تایپ و چاپ:سپهر عزیزی قناد

حروف به کار رفته:391


 

 


 

 



تاريخ : شنبه بیست و پنجم آبان 1392 | 21:39 | نویسنده : غلامحسین منافی-سرگروه ادبیات فارسی استان |

روشهای تدریس آموزش املا:

1- روش آزمون مطالعه آزمون

در این روش در ابتدا یک متن را به عنوان دیکته برای دانش آموزان می خوانیم و بعد از تصحیح آن را به دانش آموزان باز می گردانیم  سپس دانش آموزان تا جلسه بعدی املا صحیح کلمات غلط موجود در املا خود را تمرین می کنند. در جلسه بعد ار آن متن دوباره دیکته گفته می شود که معمولا بدون غلط و یا با غلط های محدودی همراه است.البته باید توجه داشت که متن دوم را با کمک کلماتی از متن اول که از ارزش املایی بر خوردارند( اما در قالب جملات جدید) می توان تهیه نمود تا میزان پیشرفت دانش آموزان در زمینه حافظه دیداری هم سنجیده شود.

2- روش مطالعه و آزمون

ابتدا درس یا درسهای جهت گفتن از دیکته انتخاب می شود و دانش آموزان روی لغات مشکل آن به صورت دیکته پای تخته و تکالیفی نظیر نوشتن کلمات با حروف رنگی و...تمرین می کنند سپس از آن درس یا درسها دیکته گفته می شود که البته بهتر است متن دقیقا مانند کتاب نباشد.

3- روش نمایش:

به منظور تقویت بیشتر حافظه دیداری در رابطه با آموزش حروف هم صدا مانند(ص- ث- س ) ابتدا لغات مورد نظر را روی طاقهای شفاف می نویسیم سپس آنها را با استفاده از اورهد روی پرده نمایش میدهیم مثلا کلمه(( صابون)) سپس روی حرف (ص) را می پوشانیم و از دانش آموزان می خواهیم یکی از سه حرف (س، ث، ص) را انتخاب کرده و کلمه را کامل کنند . سپس کلمه را کامل نشان می دهیم تا اگر غلط حدس زده بودند آن را اصلاح کنند و درستش را کنارش بنویسید . از این روش به هنگام دیکته پای تخته ای هم می توان استفاده کرد وجود دستگاه اورهد الزامی نیست.

دانش آموزان ابتدا کلمه را در دفتر خود بنویسید بعد به تخته نگاه کنند و در صورت اشتباه درست آن را بالای کلمه بنویسند.

4- روش تصحیح انفرادی :

به دانش آموز دیکته گفته می شود به عنوان تکلیف منزل از او خواسته می شود دیکته خود را با استفاده از کتاب تصحیح کند و از این طریق متوجه غلطهایش می شود و آنها را تمرین کند.

5- روش چند حسی:

در این روش چند حس بینایی - شنوایی- لامسه به کمک یادگیری املا کلمه مورد نظر می آیند . این روش بیشتر قبل از دیکته به منظور تمرین کلمات مشکل درس به کار گرفته می شود.

الف) از دانش آموز خواسته می شود با دقت به کلمه ی مورد نظر ( این کلمه از متن دیکته ای که بعداًَ گفته خواهد شد انتخاب می شود) که پای تابلو نوشته شده نگاه کند.

ب) آن را بخوانند و کلمه مورد نظر را در هوا به صورت ذهنی و با استفاده از انگشت خود بنویسد.

ج) سپس آن را در جمله ای مناسب به کار برد . از این طریق معنای کلمه را بهتر درک می کند.

د) کلمه را از پای تابلو پاک کرده و به آنها فرصت می دهیم تا کلمه را بدون خطا از روی حافظه بنویسند.

و) کلمه را روی تابلو نوشته تا دانش آموزان آنها را با هم مطابقت دهد و به درستی یا نادرستی نوشته خود پی ببرد . حرفی از کلمه را که از ارزش املای برخوردار است قرمز نوشته و پای تابلو می نوسیم مانند ص در تصمیم . از این روش به عنوان یک تمرین و تکلیف هم جهت تقویت حافظه دیداری دانش آموزان می توان استفاده نمود.

6- کاربرد جمله سازی در زنگ املا: معلم 20 جمله از 5 درس را که دارای اهمیت هستند انتخاب کرده و در هر جمله جای یک کلمه با ارزش املایی خالی گذاشته می شود تا دانش آموزان به تکمیل آن بپردازند. (( بارم هر کلمه یک نمره است))

1- خورشید به قله ی .............................. نزدیک می شد.

7-آشنا کردن دانش آموزان با متن املا:

به منظور یاد آوری شکل کلمه های خوانده شده لازم است قبل از نوشتن املامعلم یک بار آن متن را از اول تا آخر بخواند و شاگردان به این امر عادت داده شوند که شکل کلی کلمه های خوانده شده را در ذهن خود مجسم کنند و آنها را به یاد آورند و گاهی هنگام خواندن متن املا معلم به شاگردان اجازه دهد که بگویند نوشتن چه کلمه ای را نمی توانند و معلم راجع به آن کلمه توضیح آموزشی بدهد تا دانش آموزان بدهد تا دانش آموزان شکل نوشتاری کلمه ی مورد نظر را یاد آورند ، از این طریق ، شکل کلمه در ذهن شاگرد بیشتر تثبیت می گردد و یاد گیری عمیق تر می شود.                 نحوه قرائت املاء در کلاس  : هنگام قرائت املا  باید به نکات زیر توجه شود.

1- از تمام درسهای کتاب فارسی ، اعم از شعر و غیر شعر باید املا گفته شود ولی مقدار و زمان آن نباید از حد معینی تجاوز کند.

2- معلم باید با توجه به هدفهایی که برای گفتن هر متن املا دارد، متن و مقدار آن را از قبل مشخص کند.

3- هر کلمه یا عبارت فقط یک یا دو بار گفته شود و دانش آموزان باید عادت کنند با گوش دادن به صدای معلم مشکل کلی نوشتن کلمه را در ذهن خود پیدا و آن را زیر لب زمزمه کنند و بنویسند.

4- سرعت گفتن املای کلمه با توان نوشتن دانش آموزان متناسب باشد.

5- حرکت کردن معلم در هنگام گفتن املا نباید باعث حواس پرتی دانش آموزان شود.



تاريخ : شنبه چهارم آبان 1392 | 9:57 | نویسنده : غلامحسین منافی-سرگروه ادبیات فارسی استان |

20 راهبرد عملی جهت تقویت درس املا فارسی دانش آموزان ابتدایی: مراحل آموزش نوشتن به پنج مرحله زیر تقسیم می شود:

1- آموزش نوشتن غیر فعال ( رونوسی )

2- آموزش نوشتن نیمه فعال ( املا )

3- آموزش نوشتن فعال پایه یک    ( کلمه سازی )

4- آموزش نوشتن فعال پایه دو     ( جمله سازی )

5- آموزش نوشتن فعال ( خلاق )    انشا و انواع آن

با توجه به مشکل دانش آموزان در مرحله آموزش نوشتن نیمه فعال (املا) است به آموزش املا می پردازیم. مهارت املا نویسی به معنی توانایی جانشین کردن صحیح صورت نوشتاری حروف , کلمات و جمله ها به جای صورت آوایی آنهاست . دانش آموزان بـایـد به این مهارت دست یابند تا بتوانند بخوبی بین صورت تلفظی کلمه ها و حروف سازنـده آن ها پیـونـد مناسبی بـرقـرار کنند بدین ترتیب زمینه لازم برای پیشرفت آنان در درس های جمله نویسی , انشا و به طور کلی مهارت نوشتن بهتر فراهم می شود , دانش آموزان هنگام نوشتن املا باید نکاتی را در باره صداهایی که بوسیله معلم در قالب کلمات و جمله ها بر زبان جاری می شود رعایت نمایند :

 الف )آنها را خوب بشنوند + تشخیص دقیق کلمه + ادراک کلمه

ب) آنها را خوب تشخیص دهند + یادآوری و مجسم ساختن تصویر + بازشناسی کلمه صحیح در ذهن.

ج) آنها را درست بنویسند + نوشتن صحیح حروف سازنده کلمه + بازنویسی کلمه و توالی مناسب آنها.

اشکالات املایی دانش آموزان که از دیدگاه زبان شناختی بر اثر اشکالات رسم الخطی , تاثیر لهجه و گویش محلی دانش آموزان و فرایندهای آوایی حذف , تبدیل , افزایش و قلب به وجود می آیند از دیدگاه روان شناختی از موارد زیر سرچشمه می گیرند :

الف) ضعف در حساسیت شنوایی , مثال : ژاله -  جاله

ب) ضعف در حافظه شنوایی , مثال جا انداختن کلمات

ج) ضعف در حافظه دیداری , مثال حیله هیله

د) ضعف در حافظه توالی دیداری , مثال مادر مارد

هـ) قرینه نویسی , مثال دید

و) وارونه نویسی , مثال دید -

ز) عدم دقت , مثال : گندم کندم

ح)نارسا نویسی , مثال رستم رسم

روش تدریس املا:

املا واژه ای است عربی و معنای آن نوشتن مطلبی است که دیگری بگوید یـا بخـوانـد . درس املا در بـرنـامـه آمـوزشـی دوره ابتدایی اهداف زیر را در بر می گیرد.

1- آموزش صورت صحیح نوشتاری کلمه ها و جمله های زبان فارسی

2- تشخیص اشکالات املایی دانش آموزان و رفع آنها

3- تمرین آموخته های نوشتاری دانش آموزان در رونویسی.

بدیهی است با نوشتاری که با غلط های املایی همراه باشد ارتباط زبانی بین افراد جامعه بخوبی برقرار نمی شود . بنابراین , لزوم توجه به این درس کاملاً روشـن اسـت عـلاوه بـر اهـداف فـوق , امـلا نـویسی , دانـش آمـوزان را یـاری می کند تا مهارت های خود را در زمینه های زیر تقویت نمایند.

 1- گوش دادن با دقت

2- تمرکز و توجه داشتن به گفتار گوینده ( معلم )

3- آمادگی لازم برای گذر از رونویسی ( نوشتن غیرفعال ) جمله نویسی و انشا (نوشتن فعال)

نکات برجسته روش آموزش املای فارسی :

1- توجه بیشتر به وجه آموزشی درس املا نسبت به وجه آزمونی آن

2- انعطاف پذیری در انتخاب تمرینات  در هر جلسه املا

3- توجه به کلمات به عنوان عناصر سازنده جمله های زبانی

4- ارتباط زنجیر وار املاهای اخذ شده در جلسات گوناگون

معیارهای ارزشیابی

عناصر دیگر روش آموزش املا را به صورت زیر هم میتوان مرحله بندی کرد :

گام اول, انتخاب متن املا  و نوشتن آن روی تخته سیاه و خواندن آن

گام دوم , قرائت املا توسط معلم و نوشتن آن توسط دانش آموزان

گام سوم , تصحیح گروهی املاها و تهیه فهرست خطاهای املایی

گام چهارم , تمرینات متنوع با توجه به اولویت بندی اشکالات املایی استخراج شده.

گام اول , انتخاب متن :در انتخاب متن املا به موارد زیر توجه شود :

- متن مورد نظر حاوی جمله باشد و از انتخاب کلمه به تنهایی خودداری شود.

- کلمات سـازنـده جمـلات متـن از حـروفـی تشکیل شده باشند که قبلاً تدریس شده اند.

- کلمات خارج از متن کتاب های درسی , از 20 درصد کل کلمات بیشتر نباشد.

- علاوه بر جملات موجود در کتاب های درسی , با استفاده از کلمات خوانده شده , جملات دیگری هم در نظر گرفته شوند .

- در هر جلسه از کلماتی که در جلسات قبلی برای دانش آموزان مشکل بوده اند نیز استفاده شود تا بتوان درجه پیشرفت شاگردان را اندازه گیری کرد.

گام دوم

معلم متن املا را از روی تابلو پاک کرده , پس از آماده شدن دانش آموزان , آن را با صدایی بلند و لحنی شمرده و حداکثر تا دو بار قرائت می کند . البته هنگام قرائت متن املا از خواندن کلمه به کلمه خودداری کرده , متن را به صورت گروههای اسمی و فعلی یا جمله کامل قرائت می کند تا دانش آموزان با بافت جمله و معنای آن آشنا شوند . متن املا را با سرعت مناسب تکرار می کند تا کند نویسان هم , اشکالات خود را بر طرف نماند .

گام سوم

این گام با مشارکت کامل دانش آموزان انجام می شود و معلم بدون اشاره به نام آنان تک تک املا ها را بررسی و مشکلات را استخراج می کند . به این ترتیب که معلم املای اولین دانش آموز را در دست می گیرد و به کمک دانش آموز کلمات یاد شده را رونویسی می کند. سپس املای دومین , سومین و .... در دست می گیرد و به کمک همان دانش آموز یا دانش آموز دیگری , صورت صحیح غلط های املایی را روی تابلو ثبت می کند . البته هر جا که غلط ها تکراری بودند جلوی اولین مورد آن یک علامت ( مثلاً * ) می زند . در پایان با شمردن غلط ها , اشکالات املایی دانش آموزان را اولویت بندی می کند .

گام چهارم

در ایـن گام معلـم با توجه به مهمترین و پر تعداد ترین اشکالات املایی دانش آموزان با بکار گیری انواع تمرینات حرف نویسی و کلمه نویسی و همچنین تمرینات کلمه سازی و جمله سازی به تقویت توان نوشتاری دانش آموزان می پردازد .

راههای پیشنهادی برای تقویت املایی دانش آموزان ضعیف

با مطالعه اطلاعات جمع آوری شده در جلسه شورای معلمان جهت تقویت املا با پیشنهادات متعدد همکاران مواجه شدیم که در ذیل فهرست وار آورده ایم .

- دقت به مشق ( رونویسی ) و تصحیح غلط ها و رعایت خط زمینه

- توجه به دست ورزی در دوره آمادگی

- مطمئن شدن از شناخت حروف الفبای فارسی

- بررسی دقیق تکلیف شب در خانه

- توجه بیشتر به دانش آموزان کند نویس

- پرهیز از حرکات اضافی موقع گفتن املا

- استفاده از دانش آموزان ممتاز برای روخوانی و تکرار و تمرین در کلاس

- توجه به نوع نشستن

- استفاده از کارت تند خوانی

- ترکیب صامت و مصوت

- اطمینان از تلفظ صحیح حروفات توسط دانش آموزان

- تصحیح املا توسط خود دانش آموزان  و . . . .

که قرار شد تعدادی از پیشنهادهای همکاران در مورد دانش آموزانی که در املا ضعیف هستند اجرا شود . از جمله آموزش حروفاتی که دانش آموزان در آن اشکال دارند ( قبل از گفتن املا )  - یادداشت غلط هایی که بیشتر دانش آموزان از آن دارند دقت در مشق دانش آموزان .

روش های موثر در کاهش اختلالات املایی

در هر جلسه ی املا دانش آموزانی وجود دارند که در درس املا دچار مشکل بوده و گاهی با روشهای غیر منطقی از سوی خانواده یا معلم مربوطه مواجه می شوند .

برای دستیابی به یک راه حل ساده ابتدا مشکلات متعدد را یادداشت نموده و سپس به بررسی علل آن اشتباهات می پردازیم .

در زیر اشکالات املا و طرز صحیح نوشتن آن و نوع اشتباه در املا مشخص شده است :

اشتباه

درست

نوع اشتباه

خراک

خوراک

آموزشی

حسته

خسته

دقت

زمبور

زنبور

حساسیت شنیداری

مقازه

مغازه

حافظه دیداری

رفتن

رفتند

حساسیت شنیداری

سبر

صبر

حافظه دیداری

خوروس

خروس

آموزشی

سپاس گذار

سپاس گزار

حافظه دیداری

شعال

شغال

دقت

ستل

سطل

حافظه دیداری

پمبه

پنبه

حساسیت شنیداری

جا انداختن کلمه

رفت

حافظه دیداری

کندم

گندم

دقت

* ویژه ی دانش آموزانی که نیاز به حمایت دارند: ( درس بنویسیم )

* شناسایی مشکل: کلمه هایی که حروف هم صدا و چند شکل دارند را تمیز نمی دهد. یا دانش آموز از نظر حافظه ی دیداری مشکل دارد.

* ارائه ی راهکار: نوشتن حروف با خط درشت ودر معرض دید یا بیان شباهت و اختلاف دو تصویر توصیه می شود .

* شناسایی مشکل: جا انداختن بعضی از حروف یا حروفی را به جای حروف دیگر می نویسد.  دیبار  به جای دیوار

* ارائه ی راهکار: آهسته صحبت کردن اولیاء در خانه یا گوش کردن به تلویزیون با صدای آهسته. بیان نوع اشیاء با شنیدن صدایی که از قوطی می شنود برای دانش آموز مفید است.

* شناسایی مشکل: ( نارسا نویسی )

* ارائه ی راهکار:  بازی با خمیر ومچاله کردن کاغذ باطله جهت تقویت عضلات دست توصیه می شود.

دانش آموزانی که در خواندن به حمایت  ویژه نیاز دارند:( درس بخوانیم )

* شناسایی مشکل: با مکث روان خوانی می کند.

* ارائه ی راهکار: در خانه وقت تعیین کند که در زمان کمتری جملات را بخواند یا به صدای ضبط شده خود گوش کند.و هنگام گوش کردن به متن کتاب با دقت نگاه کند.

* شناسایی مشکل: در خواندن متن درس توانایی کافی ندارد.

* ارائه ی راهکار: در گروه دانش آموزی خواندن متن درس تمرین کند.

* شناسایی مشکل: در شناخت نشانه ها مشکل دارد.

* ارائه ی راهکار: نشانه های تدریس شده را روی کارت بنویسد و بخواند.

* شناسایی مشکل: در خواندن کلمات نوشته شده توانایی ندارد.

* ارائه ی راهکار: ترکیب صداها وهجا ها و خواندن آن ها را تمرین داشته باشد.

روش های نوین املا در ابتدایی:

1) استخراج كلمات دشوار و مرتب كردن آنها به ترتیب حروف الفبا

2)  هر گروه یك متن املاء با كمك تمام اعضای گروه خود می نویسد و معلم املای همه گروهها را جمع آوری كرده و می خواند سپس یا بهترین دیكته به كل كلاس گفته می شود و یا از هر گروه یك پاراگراف انتخاب كرده و دیكته تلفیقی تهیه كرده و به كل كلاس، دیكته می گوییم. در این صورت متن دیكته را بچه ها انتخاب كرده اند.

3) دانش آموزان را گروه بندی می كنیم و سپس هر گروه متن دیكته ای را می نویسد و برای گروه دیگر می خواند تا آن گروه بنویسد. دیكته گروه به گروه نام دیگر این دیكته است...

4) در مواقعی كه شاگردی ضعیف است و در املا پیشرفت چندانی ندارد، می توان دانش آموز ضعیف را كنار دانش اموزی قوی نشاند تا بعضی از لغات را كه برایش مشكل است، با مشورت بنویسد. در نتیجه دانش آموز ضعیف، هم آن لغت را به خوبی به ذهن می سپارد و هم با افت نمره به طور مكرر مواجه نمی شود. البته این روش نباید به طور تكراری و همیشگی باشد.

5) در هنگام تصحیح كردن املا، معلم صحیح لغات را نمی نویسد و دانش آموزان خودشان درست لغات را از كتاب پیدا می كنند و بعد معلم به آن املا نمره می دهد. یعنی، ابتدا دور كلمات اشتباه خط كشیده می شود و صحیح آن را بچه ها می نویسند و معلم به صحیح نوشتن آنها نمره می دهد.

6)  روش دیگر این است كه معلم بهتر است متن دیكته را قبل از املا برای بچه ها بخواند، ولی بچه ها چیزی ننویسند و تنها گوش دهند.

7)  بعد از املا باید متن مجددا خوانده شود، یعنی در هر املا كل متن باید سه بار خوانده شود.

8) در صورت دیگر املا، می توان شفاهی دیكته را خواند و بچه ها لغات مهم آن را هجی كنند و در هوا بنویسند.

9) نوع دیگر املا می تواند چنین باشد كه شاگرد پشت سری، كلمات را روی پشت فرد جلویی بنویسد و شاگرد جلویی از روش حركت انگشتی فرد عقبی بتواند لغات را بفهمد و بنویسد، كه این یك نوع بازی و املا است.

10) در روش دیگر به بچه ها گفته می شود كه روزنامه با خود به كلاس بیاورند و لغات را ببرند و از لغات بریده شده یك بند املا برای معلم درست كنند و بروی ورقه بچسبانند. این روش را می توان به صورت گروهی نیز انجام داد.

11) می توان متن املایی را به صورت پلی كپی بدون نقطه، بدون تشدید و یا به صورت لغات ناقص به دانش آموزان داد تا آنان در جای مناسب نقطه بگذارند یا تشدید قرار دهند و یا لغات ناقص را كامل كنند.

12) می توان دیكته را به صورت لغات صحیح و غلط در كنار هم قرار داد تا بچه ها كلمه غلط را خط بزنند.

13)  روش دیگر املا می تواند به صورت تصویری باشد. یعنی، شكل را به دانش آموزان بدهیم تا آنان املای صحیح آن را بنویسند. (در پایه اول و دوم)

14) املای تقویت حافظه: بدین صورت كه معلم متنی را روی تخته می نویسد و سپس متن را برای دانش آموزان می خواند و سپس روی نوشته هایش روی تخته پرده می كشد و بچه ها باید هر آنچه از متن فهمیده اند بنویسند. سپس معلم پرده را از تخته بر می دارد و بچه ها متن خود را با متن تخته مقایسه می كنند و به خود امتیاز می دهند.

15)روش دیگر، می تواند استفاده از آینه باشد كه كلمات را برعكس بنویسیم و بچه ها با آینه درست آن را بنویسند و یا صحیح آن را بخوانند.

16) دیكته آبی: روش كار این است كه، بچه ها به صورت انفرادی یا گروهی با خود آب پاش به مدرسه می آورند و با آب دیكته را روی زمین می نویسند و گروهی نوشته های خود را تصحیح می كنند.

17) از روشهای موجود در تصحیح املا این است كه دانش آموزان با اشتباهات خود جمله بسازند و یا دیكته به صورت جمله سازی از لغات مهم درس باشد.

18) دانش آموزان كلمات مهم یا مشكل درس را روی پارچه بنویسند و سپس با خمیر یا نخ و سوزن كلمات را بسازند و یا بدوزند كه در این صورت هنر و بازی توامان می شوند. (یادگیری تلفیقی)

19)دانش آموزان از اشتباهات خود در املا كلمات هم خانواده، متضاد و یا هم معنا بنویسند.

20) برای آشنایی دانش آموزان با انواع صداها و لهجه ها در هنگام دیكته گفتن و از این كه بچه ها تنها به صدا و لحن معلم خود خو نگیرند، معلم می تواند از اطرافیان خود بخواهد تا متن املا را بر روی نوار بخوانند و صدای خود را ضبط كنند و سپس آن متن را به كلاس بیاورد و بچه ها از روی آن نوار دیكته بنویسند تا در هنگام ارزشیابی پایانی و یا هر زمان دیگر بچه ها دچار مشكل نشوند.

21) همكاران معلم می توانند در املاهای كلاسی جای خود را تعویض كنند و به بچه های كلاسهای دیگر املا بگویند تا بچه ها با انواع صداها و لحن و گویش در دیكته آشنا شوند.

22)دانش آموزان می توانند به والدین خود دیكته بگویند و والدین در املای خود چند كلمه را اشتباه بنویسند تا بچه ها آنها را تصحیح كنند و به پدر و مادر خود نمره دهند.

23) بچه ها می توانند به معلم خود دیكته بگویند. هر گروه یك پاراگراف به معلم بگوید و در انتها گروهها ورقه معلم را تصحیح كنند و یا هر گروه پاراگراف مخصوص به خود را تصحیح كند. البته بهتر است معلم چند كلمه را عمدا اشتباه بنویسد.

24) برای والدین بی سواد، فرزند می تواند صدای خود را ضبط كند و از روی صدای خود به خودش دیكته بگوید یعنی صدای ضبط شده ی خود را جایگزین صدای اولیای خود كه بی سواد هستند، نماید.

25) یكی دیگر از روش ها برای تصحیح املا این است كه میتوان املا را به بچه ها داد تا تصحیح كنند، ولی در نهایت نمره نهایی را معلم بدهد یا دانش آموزان تصحیح كننده با مداد كنار دفتر فرد، نمره بگذارند و بعد معلم نمره خود را با نمره ای كه دانش آموزان داده مقایسه كند.

26)معلم لغاتی را بروی مقوا می نویسد و مقوا را به تخته نصب می كند و زمان كوتاهی وقت می دهد تا دانش آموزان كلمات را به دقت نگاه كنند و سپس مقوا را جمع می كند. در اینجا بچه ها هر آن چه از لغات در ذهنشان مانده است را می نویسند و معلم لغات و كلمات آنان را تصحیح می كند تا دقت آنان سنجیده شود.

27)دانش آموزان املا را در هوا بنویسند و معلم در هوا تصحیح كنیم، نه با قلم بر روی كاغذ.

28) معلم می تواند املا را بر روی چندین كارت بنویسد و این كارت ها را بین گروهها تقسیم كند تا تمام گروهها كارتها را ببینند و سپس كارتها را جمع كرده و از روی آنها دیكته بگوید.

لازم به تذكر است كه روش های املا كه به عنوان نمونه بیان گردید را نباید به عنوان روش واحد تلقی كرد، اگر هر روشی بیشتر از اندازه استفاده گردد، ارزش آموزشی خود را از دست می دهد. لذا اگر معلم بنا به ضرورت و در نظر گرفتن تنوع، روشهای متنوع املا را به كار گیرد نتیجه مفیدی عاید دانش آموزان خواهد شد.

آموزش املا با بازی:     استفاده از برگه مچاله شده

در این روش کلمات کلیدی را روی کاغذ نوشته و پس از مچاله کردن آن را در اختیار دانش آموزان قرار می دهیم. دانش اموزان پس از خواندن کلمه مورد نظر به گروه های دیگر سرکشی می کنند، تا کلماتی را که شبیه نوشته خودشان هست پیدا کنند و با گروه جدید یک جمله بسازند.

 املای آبی

این روش با استفاده از بطری های خالی سس، نوشابه یا قطره چکان و آب قابل اجراست. در این روش دانش آموزان به حیاط مدرسه برده می شوند. کلماتی را معلم می گوید و دانش آموزان با آب و فشار بطری کلمه مورد نظر را روی زمین می نویسد.

 املای توپی

کلمات کلیدی یا مهم را روی کاغذی نوشته و روی توپی می چسبانیم. هر بار توپ را به طرف یک دانش آموز پرت می کنیم، او پس از دیدن کلمه با آن جمله ای می سازد و آن جمله را به کل کلاس می گوید.

 کلمه گم شده

چند کلمه را به صورت صحیح روی تابلو می نویسیم، به دانش آموزان می گوییم که به کلمات توجه کنند. یکی از دانش آموزان را از کلاس بیرون می فرستیم و یکی از کلمات را پاک می کنیم تا وقتی دانش آموز وارد کلاس شد، حدس بزند کدام کلمه پاک شده است و آن را مجددا بنویسد.

 نوبت کیه؟

در این روش بخش های هر کلمه و یا ترکیب ها را در کارت هایی نوشته و به دانش آموزان داده می شود. آموزگار کلمه ای را نام می برد. هر دانش آموزی که با کارتهایی که در دست دارد و می تواند کلمه را بسازد بیرون می آید. یکی دیگر از دانش آموزان به صورت انتخابی یا داوطلب آن کلمه را روی تخته کلاس می نویسد.

 اسم - فامیل

این همان بازی قدیمی است، با این تفاوت که ستون ها کمتر است. در ضمن صدای اول کلمه مورد نظر چاپ شده است.

 املای مشارکتی

در این روش املاگویی هر گروه یک جمله را آماده می کند و به ترتیب برای کلیه دانش آموزان کلاس دیکته می کند. باید به این نکته توجه داشت که، در هر گروه یکی از اعضا جمله را می گویدو دیگر اعضا می نویسند. یکی از اعضا نیز می تواند به عنوان ناظر درست نویسی جمله گروه را کنترل کند.

روش مسابقه ای

املا به روش مسابقه ای روش دیگری از نحوه املا گفتن به شمار می رود. در این روش چند دانش آموز تقریبا هم سطح انتخاب می شود. ابتدا تخته کلاس را به دو یا سه قسمت تقسیم می کنیم و سپس کلمه یا جمله ای توسط معلم گفته می شود.

 

 املای جای خالی

این روش به دو صورت حذف کامل کلمه یا حذف بخشی از کلمه به صورت حروف قابل اجراست، بدین صورت که در یک متن از پیش تهیه شده بعضی از کلمات یا حروف را جا می اندازیم، سپس از روی متن برای کلاس می خوانیم و حتی کلمه ای هم که جا افتاده است توسط معلم قرائت می شود. دانش آموزان پس از شنیدن کلمه جای خالی را پر می کنند.

 املای تصویری

الف) تصاویر نیمه مجسم: دانش آموزان باید واژه ها متناسب با هر تصویر را زیر آن بنویسند.

ب) اجسام مجسم: تعدادی از وسایلی که دانش آموزان نوشتن کامل آن را آموخته اند روی میز می چینیم، تا دانش آموزان به صورت فردی یا با مشورت هم و به صورت گروهی املای آن وسایل را بنویسند.

املای مشورتی

در این روش اعضای گروه در ساخت جمله و یا متن کامل املا شرکت فعال دارند. می توانیم کلماتی را در اختیار گروه ها گذاشته تا با هم فکری جمله های معنی دار و کامل بسازند.

 استفاده از خمیرهای بازی در دیکته

هر گروه از دانش آموزان حروف یا کلمه ای را با خمیر بازی درست می کنند و در معرض دید دیگر گروه ها قرار می دهند.

املای صوتی

در این روش متن املا از شب قبل توسط معلم روی نوار کاست ضبط می شود. موقع املا این نوار در کلاس پخش می شود تا کودک متن را بنویسد. نکته ای که در این جا قابل ذکر است، متن ضبط شده نباید سریع و بدون تکرار باشد. همچنین برای تنوع بیشتر می توان از صدای فرد دیگری برای انجام این کار کمک گرفت.

استفاده از هر کدام از روش های املا گویی در بالا بستگی به تعداد دانش آموزان، سن دانش آموزان و عوامل دیگری وابسته است.



تاريخ : شنبه چهارم آبان 1392 | 9:56 | نویسنده : غلامحسین منافی-سرگروه ادبیات فارسی استان |
.: Weblog Themes By VatanSkin :.